ආහාර ජීර්ණය සඳහා ඖෂධීය ශාක
මෙම අරමුණ සඳහා සම්ප්රදායිකව භාවිතා කරන ශ්රී ලාංකීය ඖෂධීය ශාක 42 ක්. ඖෂධයක සිංහල, ඉංග්රීසි සහ උද්භිද විද්යාත්මක නම්, භාවිතා කරන කොටස්, සකස් කරන ආකාරය, ඒ පිළිබඳ පර්යේෂණ සහ ආරක්ෂිත තොරතුරු බැලීමට එය විවෘත කරන්න.
අසමෝදගම් (Trachyspermum ammi): බඩේ වාතයට හා අජීර්ණයට කුළුබඩු පෙට්ටියේ ඇටය
(Trachyspermum ammi)
ශ්රී ලාංකීය නිවසක කුළුබඩු පෙට්ටියක් විවෘත කළොත් බොහෝ විට අසමෝදගම් කුඩා පැකට්ටුවක් හමු වේ: තයිම් (th
වැඩිදුර කියවන්න →කෝමාරිකා: සමට ඉතා ගුණදායක නමුත් පානයට සුදුසු දැයි විමසිලිමත් විය යුතු ශාකය
(Aloe vera)
කෝමාරිකා (Aloe vera) බොහෝ ශ්රී ලාංකික නිවෙස්වල මුළුතැන්ගෙයි දොර අසල පෝච්චියක වැවෙන්නේ ඉතා හොඳ හේතුව
වැඩිදුර කියවන්න →අළු පුහුල් (Benincasa hispida): ශ්රී ලාංකීය නිවෙස්වල සිසිලස දෙන පුහුල් ගෙඩිය
(Benincasa hispida)
අළු පුහුල් (Benincasa hispida) යනු පොළේ ගොඩගසා ඇති, හුණු වැනි සුදු ආවරණයකින් වැසුණු විශාල, ලා පැහැති
වැඩිදුර කියවන්න →බෙලි (Aegle marmelos): ආමාශ ආන්ත්රික සුවයට සුවිශේෂී පූජනීය ශාකයක්
(Aegle marmelos)
බෙලි (Aegle marmelos) යනු දෙපැත්තටම ක්රියා කරන දුර්ලභ ඖෂධයකි. අමු බෙලි ගෙඩිය කැබලිවලට කපා වේළා ගත්
වැඩිදුර කියවන්න →බුලත් (Piper betle): ගෞරවයේ සංකේතය සහ වරදවා වටහාගත් ඖෂධය
(Piper betle)
ශ්රී ලාංකීය ජීවිතයට බුලත් (Piper betle) තරම් බැඳුණු වෙනත් ශාකයක් නැත. බුලත් හුරුල්ල යනු ගෞරවය පිරින
වැඩිදුර කියවන්න →කරවිල (Momordica charantia): තිත්ත කරවිල සහ එකඟ නොවන දියවැඩියා පරීක්ෂණ
(Momordica charantia)
කරවිල (Momordica charantia) යනු ලාංකීය දරුවන් කන්නට පොළඹවන අතර ලාංකීය ආච්චිලා දිවුරන එළවළුවයි. එහි ත
වැඩිදුර කියවන්න →ගම්මිරිස් (Piper nigrum): කුරුඳුට නොදෙවෙනි ලාංකීය කුළුබඩුව
(Piper nigrum)
ප්රසිද්ධිය කුරුඳුට ලැබුණ ද, ගම්මිරිස් (Piper nigrum) ද අධිරාජ්ය ගොඩනැගූ කුළුබඩුවකි. ලාංකීය ගම්මිරි
වැඩිදුර කියවන්න →කළුදුරු (Nigella sativa): කළු බීජය සහ පරීක්ෂණ 82ක තීන්දුව
(Nigella sativa)
කළුදුරු (Nigella sativa) කුළුබඩු මාර්ග ඔස්සේ ශ්රී ලංකාවට පැමිණ එකවර ස්ථාන දෙකක පදිංචි විය: තුනපහ බඳ
වැඩිදුර කියවන්න →අබ (Brassica juncea): සැඟවුණු රසායනයක් ඇති තෙම්පරාදු කුළුබඩුව
(Brassica juncea)
අබ (Brassica juncea) යනු සෑම ලාංකීය ව්යංජනයක්ම පාහේ ආරම්භයේ උණු පොල් තෙලේ පුපුරන කුඩා දුඹුරු බීජයයි
වැඩිදුර කියවන්න →කරඳමුංගු (එනසාල්): ආහාර දිරවීම සඳහා වූ කුළුබඩු රැජින
(Elettaria cardamomum)
කරඳමුංගු (Elettaria cardamomum) එතරම් මිල අධික වීමට හේතුවක් ඇත: එහි කරල් අතින් නෙළා ගත යුතු අතර, ඒවා
වැඩිදුර කියවන්න →කුරුඳු (Ceylon Cinnamon): සැබෑ කුරුඳු, කූමරින් (Coumarin) සහ සාක්ෂි
(Cinnamomum verum)
කුරුඳු (Cinnamomum verum) යනු ශ්රී ලංකාවේ වඩාත් ප්රසිද්ධම අපනයන භාණ්ඩය වන අතර, යුරෝපීය නැව් කණ්ඩාය
වැඩිදුර කියවන්න →ගොඩපර (Dillenia retusa): ශ්රී ලංකාවට ආවේණික ස්වභාවික ෂැම්පු
(Dillenia retusa)
ගොඩපර (Dillenia retusa) යනු ශ්රී ලංකාවට ආවේණික ශාකයකි — පෘථිවියේ වෙනත් කොතැනකවත් මෙය ස්වභාවිකව වැවෙ
වැඩිදුර කියවන්න →අරළු (Terminalia chebula): හාරිතකි සහ ත්රිඵල සම්ප්රදාය
(Terminalia chebula)
අරළු (Terminalia chebula) යනු අසාමාන්ය කීර්තියක් දරන ශාකයකි: ටිබෙට් වෛද්ය ග්රන්ථවල මෙය ඖෂධීය බුදු
වැඩිදුර කියවන්න →කරාබු නැටි (Syzygium aromaticum): දත් කැක්කුමට කරාබු නැටි සහ ඉයුජෙනොල්
(Syzygium aromaticum)
කරාබු නැටි (Syzygium aromaticum) යනු අපේ නිවසේ තිබෙන ඔසු අතරින් දන්ත වෛද්යවරයා ද තම සායනයේ බෝතලයක බ
වැඩිදුර කියවන්න →අරුද (Ruta graveolens): ළදරුවන්ට නුසුදුසු, ප්රබල සාම්ප්රදායික ඔසුවක්
(Ruta graveolens)
අරුද (Ruta graveolens) ශ්රී ලාංකීය නිවාස ඉදිරිපිට පෝච්චිවල මෙන්ම ශ්රී ලාංකීය කුමාර වෙදකමේ (ළමා රෝග
වැඩිදුර කියවන්න →කොත්තමල්ලි (Coriander): උණ සහ හෙම්බිරිස්සාව සඳහා ශ්රී ලංකාවේ සාම්ප්රදායික ඔසුව
(Coriandrum sativum)
උණක ලක්ෂණ මතු වූ වහාම සෑම ශ්රී ලාංකික නිවසකම පළමුව භාවිතා කරන ඔසුවක් ඇත්නම් ඒ කොත්තමල්ලි ය. Coriand
වැඩිදුර කියවන්න →තේබු (Costus speciosus): "ඉන්සියුලින් පැළය" සහ සාක්ෂි කියන සැබෑ කතාව
(Costus speciosus (syn. Hellenia speciosa))
ඕනෑම ලාංකීය ගෙවතු වගාකරුවෙකුගෙන් තේබු ගැන ඇසුවොත් එකම උපදෙස ලැබේ: "සීනියට දවසකට කොළයක්." තේබු (Costu
වැඩිදුර කියවන්න →සුදුරු (Cuminum cyminum): පරිවෘත්තීය පරීක්ෂණ සහිත ජීර්ණ බීජය
(Cuminum cyminum)
සුදුරු (Cuminum cyminum) යනු ලාංකීය තුනපහේ උණුසුම් කොඳු නාරටිය සහ බඩ පිපුමට සෑම ගැමි ආච්චිලාම සාදන ජ
වැඩිදුර කියවන්න →කරපිංචා (Murraya koenigii): හුදෙක් රසකාරකයක් පමණක්ම නොවේ
(Murraya koenigii)
කරපිංචා (Murraya koenigii) අමුතු ඉරණමකට මුහුණ දෙයි: එය සෑම ශ්රී ලාංකීය ආහාරයකටම පාහේ එකතු කළද කෑම ප
වැඩිදුර කියවන්න →උළුහාල් (Trigonella foenum-graecum): රුධිර සීනියට උළුහාල් — සහ මව්කිරි ප්රශ්නය
(Trigonella foenum-graecum)
උළුහාල් (Trigonella foenum-graecum) යනු සෑම ලාංකීය පරිප්පු තෙම්පරාදුවකටම සහ අලුත් මව්වරුන්ට දෙන කැඳට
වැඩිදුර කියවන්න →සුදු ලූනු (Allium sativum): සායනික පරීක්ෂණ 80කින් තහවුරු වූ මුළුතැන්ගෙයි ඖෂධය
(Allium sativum)
සුදු ලූනු (Allium sativum) යනු නවීන විද්යාව සම්පූර්ණයෙන් පරීක්ෂා කර බොහෝ දුරට තහවුරු කළ දුර්ලභ සම්ප
වැඩිදුර කියවන්න →ඉඟුරු: විශ්වයේ ඖෂධය සහ එහි විද්යාත්මකව තහවුරු වූ ගුණ
(Zingiber officinale)
ඉඟුරු (Zingiber officinale) ආයුර්වේදයේදී විශ්වභේසජ — විශ්වයේ ඖෂධය — ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, වෙනත් බොහෝ
වැඩිදුර කියවන්න →මසන් (Ziziphus mauritiana): ළමා කාලය හා බැඳුණු පලතුර
(Ziziphus mauritiana)
බොහෝ ශ්රී ලාංකිකයින් කුඩා කල කටු සහිත ගසකින් කඩාගෙන, ලුණු සහ මිරිස් සමඟ ඇඹුල් රසයට හැපෙන සේ ආහාරයට
වැඩිදුර කියවන්න →තොටිල (Oroxylum indicum): දසමුලයට අයත් දිගු කරල් සහිත ගස
(Oroxylum indicum)
තොටිල (Oroxylum indicum) ගසක් ඔබ එක් වරක් හෝ දැක ඇත්නම් එය පහසුවෙන් හඳුනාගත හැක: සිහින් කඳක් සහිත මෙ
වැඩිදුර කියවන්න →මාදං (Syzygium cumini): වසර 125ක දියවැඩියා පර්යේෂණ ඉතිහාසයක් ඇති පලතුර
(Syzygium cumini)
මාදං (Syzygium cumini) දිව දම් පාට කරන අතරම ඉතිහාසය ද සමඟ ගෙන එයි. ඉන්සියුලින් සොයා ගැනීමට පෙර සිටම
වැඩිදුර කියවන්න →සේර (Cymbopogon citratus): ලෙමන්ග්රාස්, Citral සහ සන්සුන්කාරක පානයක්
(Cymbopogon citratus)
සේර (Cymbopogon citratus) යනු ඔබ තලා ව්යංජනයකට එක් කරන දණ්ඩක් වන අතරම, තේ හැර වෙනත් උණුසුම් පානයක්
වැඩිදුර කියවන්න →දෙහි (Citrus aurantifolia): සෑම ලාංකීය ප්රතිකාරයකම ඇති ඇඹුල් පලතුර
(Citrus aurantifolia)
දෙහි (Citrus aurantifolia) වෙනත් ඕනෑම ශාකයකට වඩා ලාංකීය ප්රතිකාරවලට මිරිකනු ලැබේ: සෙම්ප්රතිශ්යාවට
වැඩිදුර කියවන්න →තිප්පිලි (Piper longum): ආහාර දිරවීමට සහ ශ්වසන පහසුවට
(Piper longum)
තිප්පිලි (Piper longum) ගම්මිරිස් ඇටයකට වඩා කුඩා අළු පැහැති මල් පොකුරක් මෙන් පෙනුණද, එහි රස බැලූ විට
වැඩිදුර කියවන්න →ගොරකා (Garcinia gummi-gutta): ඇඹුල් කුළුබඩුව, බර අඩු කරන පෙති සහ අක්මා අනතුරු ඇඟවීම
(Garcinia gummi-gutta (syn. G. cambogia))
ගොරකා (Garcinia gummi-gutta) ද්විත්ව ජීවිතයක් ගත කරයි. ශ්රී ලංකාවේ එය මුළුතැන්ගෙයි ප්රධාන අංගයකි:
වැඩිදුර කියවන්න →කලාඳුරු (Cyperus rotundus): ලෝකයේ නරකම වල් පැළෑටිය වන මුස්තා (Musta)
(Cyperus rotundus)
කලාඳුරු (Cyperus rotundus) ලෝකයේ තියෙන වඩාත්ම කරදරකාරී වල් පැළෑටිය විදිහට හඳුන්වන එකේ ඇත්තටම පදනමක්
වැඩිදුර කියවන්න →සාදික්කා: නිවැරදි පමණට ගත යුතු සන්සුන් කරන කුළුබඩුව
(Myristica fragrans)
සාදික්කා (Myristica fragrans) යනු මුළුතැන්ගෙයි කුළුබඩු අතර කලාතුරකින් දැකිය හැකි දෙයකි: ප්රසන්න ඖෂධ
වැඩිදුර කියවන්න →ගස්ලබු (Carica papaya): ඩෙංගු රෝගයට පැපොල් කොළයෙන් කළ හැකි සහ කළ නොහැකි දේ
(Carica papaya)
ශ්රී ලංකාවේ සෑම ගෙවත්තකම පාහේ ගස්ලබු හෙවත් පැපොල් (Carica papaya) ගසක් ඇත: අතු නැති උස් කඳක් මුදුනේ
වැඩිදුර කියවන්න →රත්නිටුල් (Plumbago indica): චිත්රක, ගිනියම් මුල
(Plumbago indica)
රත්නිටුල් (Plumbago indica) යනු තද රතු පැහැති මල් පොකුරු සහිත සිත්ගන්නාසුලු පඳුරකි. එහෙත් ඊට පහළින්
වැඩිදුර කියවන්න →නෙළුම් (Nelumbo nucifera): විහාර පූජාවේ සිට ඖෂධ විද්යාව දක්වා
(Nelumbo nucifera)
නෙළුම් (Nelumbo nucifera) ශ්රී ලංකාවේ ජාතික මල වන අතර දිවයිනේ සෑම බුද්ධ ප්රතිමාවක් ඉදිරියේම තබන පූ
වැඩිදුර කියවන්න →කොතල හිඹුටු (Salacia reticulata): විද්යාව විසින් තහවුරු කළ දියවැඩියා ඖෂධය
(Salacia reticulata)
කොතල හිඹුටු (Salacia reticulata) යනු නවීන සායනික පරීක්ෂණයකට භාජනය වී සමත් වූ දුර්ලභ ශ්රී ලාංකීය දේශ
වැඩිදුර කියවන්න →දුම්මැල්ල (Trichosanthes cucumerina): සිසිල් කරන එළවළුව
(Trichosanthes cucumerina)
දුම්මැල්ල (Trichosanthes cucumerina) ගම්වල ආධාරකවලින් ලා කොළ සර්පයන් මිටියක් මෙන් එල්ලෙන අතර, සමහර ව
වැඩිදුර කියවන්න →කොහිල (Lasia spinosa): ගිනිගැනීමට එරෙහි කටු සහිත වගුරු එළවළුව
(Lasia spinosa)
කොහිල (Lasia spinosa) යනු ආපසු කන එළවළුවයි: කොළ නටු හා අල කුඩා කටුවලින් වැසී ඇති වගුරු ශාකයක් වන අතර
වැඩිදුර කියවන්න →වදකහ (Acorus calamus): Sweet Flag, සහ මාත්රාව වැදගත් වන්නේ ඇයි
(Acorus calamus)
වදකහ (Acorus calamus) යනු ගෞරවය සහ අවදානම අතර දෝලනය වන ශාකයකි. ආයුර්වේදයේ මෙය මේධ්ය රසායන — එනම් මන
වැඩිදුර කියවන්න →සියඹලා (Tamarindus indica): මිහිරි ඖෂධ ගුණ ඇති ඇඹුල් පලතුර
(Tamarindus indica)
සියඹලා (Tamarindus indica) වියළි කලාපයේ විහාර මිදුල් හා ගම් හන්දිවලින් අඩකට සෙවණ දෙන අතර එහි දුඹුරු,
වැඩිදුර කියවන්න →හීන් උඳුපියලිය (Desmodium triflorum): බිම ආවරණය කරන සිසිල්කාරක ශාකය
(Desmodium triflorum)
හීන් උඳුපියලිය (Desmodium triflorum) ශ්රී ලංකාවේ තණකොළ සහිත ගෙවතුවල බුමුතුරුණක් සේ වැවෙන අතර, එය ඖෂ
වැඩිදුර කියවන්න →තිබ්බටු (Solanum torvum): ආහාරයක් ලෙස මුල්තැනක් ගන්නා ඔසුවක්
(Solanum torvum)
ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ කෑම මේසයට එක්වන තිබ්බටු (Solanum torvum) යනු තරමක් තිත්ත රසැති, හැපෙන සුළු කුඩා කො
වැඩිදුර කියවන්න →දිවුල් (Limonia acidissima): වියළි කලාපයේ දැඩි කටු සහිත පලතුර
(Limonia acidissima)
දිවුල් (Limonia acidissima) යනු ගලකින් කඩන පලතුරයි. එහි අළු, දැව වැනි කටුව පිටුපස ලාංකිකයන් හකුරු හා
වැඩිදුර කියවන්න →