කරාබු නැටි (Syzygium aromaticum) යනු අපේ නිවසේ තිබෙන ඔසු අතරින් දන්ත වෛද්යවරයා ද තම සායනයේ බෝතලයක බහා තබා ගන්නා සක්රීය සංඝටකයක් අඩංගු අතලොස්සක් වූ ඖෂධවලින් එකකි. කරාබු නැටිවල සුවඳට සහ වේදනාව හිරිවැට්ටවීමේ ගුණයට හේතු වන ඉයුජෙනොල් (Eugenol) නම් සංයෝගය, සියවසකටත් අධික කාලයක සිට දන්ත වෛද්ය විද්යාවේදී සිමෙන්ති, බෙහෙත් ද්රව්ය සහ තාවකාලික පිරවුම් සඳහා භාවිත කෙරේ. කුස්සියේ ඇති කුළුබඩුව සහ දන්ත වෛද්ය සායනය අතර ඇත්තේ ඉතා කුඩා දුරකි.
ශාක විද්යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම
කරාබු නැටි යනු Myrtaceae කුලයට අයත් නිවර්තන සදාහරිත ශාකයක වියළන ලද නොපිපුණු මල් පොහොට්ටු වේ. ඒවා ලා රෝස පැහැයෙන් තිබියදී නෙලාගෙන ඝන දුඹුරු පැහැති කුඩා ඇණ වැනි හැඩයකට වියළා ගනු ලැබේ — සිංහලෙන් කරාබු නැටි ලෙසත්, ඉංග්රීසියෙන් "clove" ලෙසත් හැඳින්වීමට මූලික වූයේ මෙයයි. ඉංග්රීසි නාමය සෑදී ඇත්තේ ඇණය යන තේරුම දෙන ලතින් වචනයක් වන clavus යන්නෙනි.
යුරෝපීය නැව් කණ්ඩායම් ලෝකයේ මෙම ප්රදේශයට ඇදී ඒමට හේතු වූ කුළුබඩු අතරින් කරාබු නැටි ද එකකි. ශ්රී ලංකාවේ තෙත් කලාපීය කඳුකර ප්රදේශවල මෙය වගා කෙරේ, එය ඖෂධයක් ලෙස මෙන්ම කුළුබඩුවක් ලෙසත් සෑම මුළුතැන්ගෙයකම අනිවාර්යයෙන්ම දැකිය හැක.
දේශීය වෛද්ය විද්යාව තුළ සාම්ප්රදායික භාවිතයන්
දත් කැක්කුම සහ විදුරුමස්
මෙය වඩාත් පුළුල් ලෙස දන්නා භාවිතයයි. රිදෙන දතක් මත තබාගත් කරාබු නැට්ටක්, හෝ පුළුන් කැබැල්ලක තැවරූ කරාබු නැටි තෙල් ස්වල්පයක් මගින් එම ප්රදේශය හිරිවැටේ.
ආහාර ජීර්ණය සහ ඔක්කාරය
බර ආහාර වේලකට පසු කරාබු නැට්ටක් සැපීම බඩ පිපීම, වාතය පිරීම සහ ඔක්කාරය සඳහා භාවිත කරන සාම්ප්රදායික ප්රතිකාරයකි (carminative).
මුඛයේ දුර්ගන්ධය
මුඛය නැවුම් කිරීම සඳහා කරාබු නැටි සැපීම සංස්කෘතීන් ගණනාවක් පුරා වාර්තා වී ඇති ඉතා පැරණි පුරුද්දකි.
කැස්ස සහ උගුරේ අමාරුව
සහිඳ ලුණු ස්වල්පයක් සමඟ කරාබු නැට්ටක් සැපීම උගුරේ අපහසුතා සඳහා භාවිත කරන ගෘහස්ථ ප්රතිකාරයකි.
පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දෙන්නේ කුමක්ද?
කරාබු නැටි රසායනිකව ඉතා හොඳින් හඳුනාගෙන ඇත: කරාබු නැටි සගන්ධ තෙල්වල (essential oil) වැඩිම ප්රතිශතයක් අඩංගු වන්නේ ඉයුජෙනොල් ය. ඉයුජෙනොල් සතුව දේශීය නිර්වින්දක (local anaesthetic) සහ ප්රතිබැක්ටීරීය (antibacterial) ගුණ ඇති බව තහවුරු වී ඇති අතර, මෙය හුදෙක් සාම්ප්රදායික මතයක් පමණක් නොවේ — සින්ක් ඔක්සයිඩ් ඉයුජෙනොල් (zinc oxide eugenol) තවමත් දන්ත වෛද්ය විද්යාවේ තාවකාලික පිරවුම් සහ බෙහෙත් ද්රව්ය සඳහා භාවිත කරන සම්මත ද්රව්යයක් වන අතර, ඉයුජෙනොල් ලොව පුරා දන්ත නිෂ්පාදනවල අඩංගු වේ.
කරාබු නැටි පිළිබඳව සිදු කළ පර්යේෂණ මගින් සත්ත්ව සහ රසායනාගාර ආකෘති තුළ එහි ප්රතිඔක්සිකාරක (antioxidant), ප්රති-ක්ෂුද්රජීවී (antimicrobial) සහ ප්රති-ප්රදාහක (anti-inflammatory) ගුණ පරීක්ෂා කර ඇත. සමාලෝචන මගින් පෙන්වා දෙන්නේ ෆීනොලික් (phenolic) සංයෝග බහුලවම අඩංගු ආහාරමය ප්රභවයන්ගෙන් එකක් ලෙස කරාබු නැටි සැලකෙන බවයි.
මෙහිදී ඇති වැදගත් සීමාව වන්නේ හිරිවැට්ටවීම මගින් සිදුවන්නේ කුමක්ද සහ සිදු නොවන දේ කුමක්ද යන්න තේරුම් ගැනීමයි. ඉයුජෙනොල් මගින් දත් කැක්කුමක වේදනාව සමනය කරයි; එහෙත් එයින් දිරායාම, ආසාදනය හෝ ඊට හේතු වූ සැරව ගෙඩිය (abscess) සුව නොකරයි. වේදනාව යනු සංඥාවකි. හේතුව දිගටම පවතිද්දී සංඥාව නිහඬ කිරීම එතරම් ඥානවන්ත ක්රියාවක් නොවේ.
කරාබු නැටි භාවිත කරන ආකාරය
දත් කැක්කුම සඳහා: සම්පූර්ණ කරාබු නැට්ටක් රිදෙන දත මත මෘදු ලෙස තබාගෙන සිටින්න. නැතහොත් කුඩා පුළුන් කැබැල්ලකට කරාබු නැටි තෙල් ඉතා සුළු ප්රමාණයක් යොදා දත මත පමණක් තබන්න — එය විදුරුමස්වල නොගෑවෙන සේ ප්රවේශම් වන්න.
ආහාර ජීර්ණය සඳහා: ආහාර වේලකට පසු එක් කරාබු නැට්ටක් සපන්න.
තේ සමඟ: තලාගත් කරාබු නැටි දෙකක් හෝ තුනක් සාමාන්ය තේ (black tea) වලට එක් කරන්න.
ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාව
දත් කැක්කුමක් යනු දන්ත වෛද්යවරයෙකු හමුවිය යුතු බවට සංඥාවකි. කරාබු නැටි භාවිතය යනු වෛද්යවරයා හමුවීමට පෙර කාලය තුළ තාවකාලිකව වේදනාව සමනය කරගැනීමට පමණක් කළ හැකි දෙයක් මිස එය නිත්ය ප්රතිකාරයක් නොවේ. දතක් දිරායාම ආපසු හැරවිය නොහැකි අතර, ප්රතිකාර නොකළ දන්ත ආසාදනයක් මුහුණ, බෙල්ල සහ රුධිරයට පැතිරී යා හැක — සමහර විට එය ජීවිතයට තර්ජනයක් වන මට්ටමට පවා වර්ධනය විය හැක. වේදනාව අධික නම්, මුහුණ ඉදිමී ඇත්නම්, උණ හෝ ගිලීමේ අපහසුතා ඇත්නම් එය කඩිනමින් ප්රතිකාර ලබාගත යුතු තත්ත්වයකි.
කරාබු නැටි තෙල් යනු කරාබු නැටි නොවේ. ආහාර පිසීම සඳහා භාවිත කරන සම්පූර්ණ කුළුබඩුව එකකි; සාන්ද්රගත කරාබු නැටි තෙල් යනු ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්, ඉතා ප්රවේශමෙන් භාවිත කළ යුතු දෙයකි. එය කිසිවිටෙකත් ගිලීම නොකළ යුතුය. කරාබු නැටි තෙල් ගිලීම හේතුවෙන් බරපතල අක්මා හානි සිදුවී ඇති අතර, සුළු ප්රමාණයක් ගිල දැමූ කුඩා දරුවන්ද මෙලෙස වාර්තා වූ රෝගීන් අතර වේ — එබැවින් මෙය කුඩා දරුවන්ගෙන් ඈත් කර තබන්න. තනුක නොකළ කරාබු නැටි තෙල් විදුරුමස් හෝ සම මත ගැල්වීමෙන් රසායනික පිළිස්සුම් සහ පටක වලට හානි සිදුවිය හැක; එබැවින් දතක් සඳහා භාවිත කරන විට එය දත මත පමණක් තබාගන්න.
දරුවන්ගේ දත් එන කාලයේදී විදුරුමස් සඳහා කරාබු නැටි තෙල් භාවිත නොකරන්න. ඉයුජෙනොල් මගින් රුධිරය කැටි ගැසීමට බලපෑම් කළ හැකි බැවින්, ඔබ වෝෆරින් (warfarin) වැනි ප්රතිදේහජනක (anticoagulants) ඖෂධ ලබා ගන්නේ නම් ඒ බව ඔබේ වෛද්යවරයාට දන්වන්න. එසේම ශල්යකර්මයකට පෙර කරාබු නැටි ඖෂධීය ලෙස භාවිත කිරීම නතර කරන්න. ගර්භණී සමයේදී ආහාර සඳහා සම්පූර්ණ කරාබු නැටි භාවිත කිරීම ආරක්ෂිත වුවත්; වෘත්තීය උපදෙස් නොමැතිව සාන්ද්රගත තෙල් හෝ ඖෂධීය ප්රමාණවලින් භාවිත කිරීම සුදුසු නොවේ.
_Alston_Family_COCHLOSPERMACEAE_(7).jpg)
_DC._var._vaginalis_(2790037054).jpg)
අදහස් (0)
අදහසක් එක් කරන්න