ශ්රී ලාංකීය ජීවිතයට බුලත් (Piper betle) තරම් බැඳුණු වෙනත් ශාකයක් නැත. බුලත් හුරුල්ල යනු ගෞරවය පිරිනමන විධිමත් ක්රමයයි — අලුත් අවුරුද්දේ දෙමාපියන්ට, ගුරුවරුන්ට, වෙදමහතුන්ට. එහෙත් එම කොළයම මහජන සෞඛ්යයේ වැදගත්ම අනතුරු ඇඟවීමක් ද රැගෙන එයි. බුලත් තේරුම් ගැනීම යනු සත්ය දෙකම එකවර පිළිගැනීමයි: සැබෑ ප්රති-ක්ෂුද්රජීවී ගුණ ඇති ඖෂධීය කොළයක් සහ — පුවක් හා හුණු සමඟ — මුඛ පිළිකා ඇති කරන විට කෑමේ පුරුද්දක්.
උද්භිද විද්යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම
බුලත් යනු ගම්මිරිස් කුලයේ (Piperaceae) හෘදයාකාර දිලිසෙන කොළ සහිත වැලකි. කොළයේ තියුණු රස හයිඩ්රොක්සිචැවිකෝල් සහ ඉයුජිනෝල් (කරාබු නැටිවල ද ඇති) ප්රධාන කොට ගත් සගන්ධ තෙලකින් ලැබේ. සෑම සංස්කෘතික චාරිත්රයකම පාහේ බුලත් පිරිනැමීම ගෞරවයේ සලකුණකි.
ශ්රී ලාංකීය දේශීය වෛද්ය ක්රමයේ භාවිතයන්
- තුවාල හා කැපුම් — රත් කළ කොළ හෝ අලුත් කොළ යුෂ ආසාදන වැළැක්වීමට ආලේපනයක් ලෙස යොදනු ලැබේ.
- මුඛ සෞඛ්යය — ආහාරයෙන් පසු හිස් බුලත් කොළයක් සැපීම මුඛය පිරිසිදු කරන ක්රමයක් ලෙස සැලකේ.
- ආහාර දිරවීම — බර ආහාර වේලකින් පසු වායු පීඩාව සමනයට කොළයක් ගනු ලැබේ.
- කැස්ස — කොළ යුෂ මී පැණි සමඟ කැස්සට දෙනු ලැබේ.
විද්යාත්මක පර්යේෂණවලින් හෙළි වන දේ
බුලත් කොළයට සැබෑ ඖෂධීය ගුණ ඇත. සමාලෝචන රැසක බුලත් සාරය — විශේෂයෙන් හයිඩ්රොක්සිචැවිකෝල් — ප්රබල ප්රති-බැක්ටීරියා හා ප්රති-දිලීර ක්රියාකාරීත්වයක් මෙන්ම තුවාල සුව කිරීමේ ගුණ ද පෙන්නුම් කර ඇත (Kumar et al., 2010; Guha, 2006).
තීරණාත්මක වෙනස බුලත් විට ය. ලෝක පිළිකා පර්යේෂණ ආයතනය (IARC) පුවක් සමඟ සපන බුලත් විට — දුම්කොළ සමඟ හෝ රහිතව — මිනිසුන්ට පිළිකා ඇති කරන (1 වන කාණ්ඩයේ) කාරකයක් ලෙස වර්ග කර ඇත (IARC, 2004). ප්රධාන වගකිව යුත්තන් පුවක් සහ හුණු වන අතර දුම්කොළ අවදානම කිහිප ගුණයකින් වැඩි කරයි. ඖෂධීය ලෙස භාවිතා කරන හිස් කොළය සහ ජීවිත කාලය පුරා විට සැපීමේ පුරුද්ද සමාන නොවේ — මෙම වෙබ් අඩවිය කිසිදු ආකාරයක බුලත් විට සැපීම දිරිමත් නොකරයි.
භාවිතා කරන ආකාරය
සම්ප්රදායික ප්රථමාධාර සඳහා සෝදාගත් කොළයක් ගින්නෙන් මඳක් රත් කර පිරිසිදු කළ කුඩා තුවාලයක් මත තබා දිනකට දෙවරක් මාරු කරන්න. ආහාර ජීර්ණයට — පුවක්, හුණු, දුම්කොළ නොමැතිව — හිස් කොළයක් ආහාරයෙන් පසු සපන්න. කැස්සට අලුත් කොළ යුෂ තේ හැන්දක් මී පැණි සමඟ ගන්න.
ආරක්ෂාව සහ ප්රවේශම් වීම්
ආරක්ෂක පණිවිඩය පැහැදිලිය: පුවක් හා හුණු සමඟ බුලත් විට සැපීමේ පුරුද්ද මුඛ පිළිකාවල ඔප්පු වූ හේතුවකි. දුම්කොළ එක් කිරීම අනතුර තව දුරටත් වැඩි කරයි. සුව නොවන මුඛ තුවාලයක්, සුදු ලපයක් හෝ මුඛය විවෘත කිරීමේ අපහසුවක් ඇත්නම් වහාම වෛද්යවරයෙකු හමුවන්න.
_1.jpg)
_01_ies.jpg)
අදහස් (0)
අදහසක් එක් කරන්න