කරපිංචා (Murraya koenigii) අමුතු ඉරණමකට මුහුණ දෙයි: එය සෑම ශ්රී ලාංකීය ආහාරයකටම පාහේ එකතු කළද කෑම පිඟානේ පැත්තකට කර තබයි. තෙම්පරාදුව රසවත් කරන මෙම පත්ර, ආහාරයට නොගෙන බොහෝ විට ඉවත දමනු ලැබේ — මෙය කණගාටුවට කරුණකි, මන්ද හුදු රසකාරකයක් ලෙස ඊට ඇති කීර්තියට වඩා එහි ඖෂධීය වටිනාකම ඉතා සිත්ගන්නා සුළු වන බැවිනි.
උද්භිද විද්යාත්මක සහ සංස්කෘතික පසුබිම
කරපිංචා යනු Rutaceae පවුලට — එනම් පැඟිරි පවුලට අයත් කුඩා ගසකි, එහි සුවඳට හේතුව ද එයයි — තියුණු සුවඳකින් යුත් කුඩා පත්රිකා රාශියක් සහිත සංයුක්ත පත්ර ද, කුඩා සුදු පැහැති මල් පොකුරු ද ඇති අතර පසුව ඒවා කළු පැහැති ගෙඩි බවට පත්වේ. එය ශ්රී ලාංකීය ගෙවතුවල පහසුවෙන් වැවෙන අතර පක්ෂීන්ගේ වසුරු මගින් බීජ ව්යාප්ත වී ඉබේ පැළ වේ.
එය සෑම ව්යංජනයකටම පාහේ මුලින්ම එක් කරන තෙල් දෑම (තෙම්පරාදුව) සඳහා අනිවාර්ය අංගයකි: උණුසුම් පොල් තෙලට අබ සහ ලූනු සමඟ කරපිංචා කොළ දැමූ විට, තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත එහි ඇති තෙල් නිකුත් වේ.
ශාක රසායන විද්යාව
මෙහි ඇති සුවඳ පැමිණෙන්නේ terpenes නම් සංයෝගවලිනි — එනම් pinene, sabinene සහ caryophyllene මගිනි. මෙහි ඖෂධීය වැදගත්කම රැඳී ඇත්තේ මෙම ශාක ගණයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී carbazole alkaloids කාණ්ඩයක් තුළය: mahanimbine, koenimbine සහ mahanine, වාර්තා වී ඇති ප්රතිඔක්සිකාරක සහ පරිවෘත්තීය ක්රියාකාරකම් බොහොමයකටම හේතු වන්නේ මේවාය.
පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දෙන්නේ කුමක්ද?
කොලෙස්ටරෝල් සහ ලිපිඩ
carbazole alkaloids මගින් මුළු කොලෙස්ටරෝල් සහ LDL කොලෙස්ටරෝල් මෙන්ම ට්රයිග්ලිසරයිඩ (triglycerides) අඩු කරන බව සත්ව අධ්යයන මගින් තරමක් ස්ථාවරව වාර්තා කර ඇත. Birari සහ ඔහුගේ පර්යේෂණ කණ්ඩායම විසින් සත්ව ආකෘති වලදී මෙහි ඇති ලිපිඩ අඩු කිරීමේ සහ බර අඩු කිරීමේ ක්රියාකාරීත්වය වාර්තා කරන ලදී. මේ පිළිබඳ මානව සාක්ෂි සීමිතය.
රුධිරයේ සීනි මට්ටම
මෙහි නිස්සාරණයන් සත්ව ආකෘති තුළ රුධිරයේ සීනි අඩු කිරීමේ (hypoglycaemic) බලපෑම් පෙන්නුම් කර ඇත. ඊට හේතුව ලෙස පෙනෙන්නේ පිෂ්ඨය බිඳ වැටීම ප්රමාද කිරීම සහ ඔක්සිකාරක හානිවලින් අග්න්යාශයේ බීටා සෛල ආරක්ෂා කිරීමයි. කුඩා මානව අධ්යයනයන් පවතින නමුත්, ඒ පිළිබඳ සාක්ෂි ඇත්තේ මූලික මට්ටමේය.
ආහාර දිරවීම
වාතය සමනය කිරීම (carminative) සඳහා ඇති සාම්ප්රදායික භාවිතයට හොඳ පදනමක් ඇත; සත්ව ආකෘති තුළ මෙහි ප්රති-වණ (anti-ulcer) ක්රියාකාරීත්වයක් ඇති බව ද වාර්තා වී ඇත.
මෙහිදී ද අපට හුරුපුරුදු රටාව දක්නට ලැබේ: එනම් දිරිගන්වන සුළු සත්ව පරීක්ෂණ තිබුණද, මිනිසුන් සම්බන්ධ දත්ත අඩු වීමයි. කරපිංචා යනු පරිවෘත්තීය ක්රියාකාරීත්වයක් සහිත පෝෂ්යදායී, ප්රසන්න පත්රයකි — එහෙත් අධික කොලෙස්ටරෝල් හෝ දියවැඩියාව සඳහා ඇති එකම ප්රතිකාරයක් නොවේ.
කරපිංචා භාවිතා කරන ආකාරය
තෙල් දෑම (තෙම්පරාදුව): අබ සහ ලූනු සමඟ උණුසුම් පොල් තෙලේ බැද ගත් පත්ර.
කරපිංචා සම්බෝලය: අමු කොළ පොල් සමඟ තලපයක් ලෙස අඹරා ගැනීම — කොළ පිඟානේ පසෙකට කරනවා වෙනුවට සැබවින්ම ඒවා ආහාරයට ගත හැකි හොඳම ක්රමය මෙයයි.
කොළ කැඳ: ඖෂධීය කැඳ සඳහා කොළවල යුෂ යොදා ගනී.
ඔබට හුදු රසයට අමතරව යම් ප්රතිලාභයක් ලබා ගැනීමට අවශ්ය නම්, පත්ර ඉවත නොදමා ආහාරයට ගන්න.
ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාවන්
කරපිංචා යනු ආහාරයක් වන අතර එය ගර්භණී සමයේදී සහ කුඩා දරුවන්ට ඇතුළුව සෑම කෙනෙකුටම අත්යවශ්යයෙන්ම ආරක්ෂිත වේ. එය මෙම වෙබ් අඩවියේ ආවරණය වන වඩාත්ම අහිංසක ශාකවලින් එකක් වන අතර ඒ පිළිබඳ දිය හැකි හොඳම උපදෙස නම් හැකිතාක් එය ආහාරයට ගන්නා ලෙසයි.
මෙහි ඇති එකම ප්රායෝගික අනතුරු ඇඟවීම අදාළ වන්නේ ප්රමාණය ගැන පමණි. ඔබ දියවැඩියාව සඳහා ඖෂධ ලබා ගන්නේ නම් සහ විශාල ඖෂධීය ප්රමාණවලින් — එනම් කරපිංචා කොළ ලෙස නොව සාන්ද්රිත යුෂ හෝ අතිරේක (supplements) ලෙස — පරිභෝජනය කිරීමට පටන් ගන්නේ නම්, එයින් ඖෂධ සමඟ එක්ව රුධිරයේ සීනි මට්ටම තවත් අඩු කිරීමේ හැකියාවක් ඇති බව දැනුවත් වන්න, මේ පිළිබඳව ඔබේ වෛද්යවරයාට දන්වන්න. අධික කොලෙස්ටරෝල් සඳහා ද මෙය අදාළ වේ: ඔබට වෛද්යවරයා විසින් ස්ටැටින් (statin) ඖෂධයක් නිර්දේශ කර ඇත්නම් කරපිංචා ඊට ආදේශකයක් නොවේ, එසේම කොලෙස්ටරෝල් යනු ඔබට දැනෙන හැඟීම මත පමණක් පාලනය කළ නොහැකි, නිහඬ, දිගු කාලීන අවදානමකි.
භාවිතයට පෙර කොළ සෝදා ගන්න, විශේෂයෙන්ම ගෙවත්තෙන් කඩා ගත්තාට වඩා වෙළඳපොළෙන් මිලදී ගත් ඒවා නම් එය අනිවාර්ය වේ. සාන්ද්රිත අතිරේක (supplements) ගර්භණී සමයේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් මනාව අධ්යයනය කර නොමැති බැවින්, ආහාරයට ගැනීම පමණක් සිදු කරන්න.
_1.jpg)
අදහස් (0)
අදහසක් එක් කරන්න