නෙල්ලි: විටමින් C සපිරි ප්‍රතිශක්තිකරණ වර්ධකය

උද්භිද විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම

නෙල්ලි (Phyllanthus emblica) නොහොත් Amla යනු Phyllanthaceae කුලයට අයත් මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පත්‍ර හැලෙන ශාකයකි. මෙහි හටගන්නා ලා කොළ පැහැති, රවුම් ගෙඩි ඉතා තද ඇඹුල් සහ කහට රසයකින් යුක්ත වුවද, එය කෑමෙන් පසු වතුර පානය කළ විට අපූරු පැණි රසයක් දැනේ. ආයුර්වේදයේ නෙල්ලි යනු "රසායන" (සිරුර තරුණ කරවන ප්‍රබල ඖෂධයක්) ලෙස සැලකෙන අතර, සුප්‍රකට "ත්‍රිඵලා" ඖෂධයේ අඩංගු ප්‍රධාන සංරචක තුනෙන් එකකි. වාත, පිත, කඵ යන තුන්දොස් සමනය කිරීමේ හැකියාව නෙල්ලි වලට ඇතත්, විශේෂයෙන්ම සිරුරේ පිත (උෂ්ණත්වය) සමනය කිරීමට මෙය අතිශයින්ම ගුණදායකය.

ප්‍රධාන ඖෂධීය ප්‍රයෝජන

1. විටමින් C සහ ප්‍රතිශක්තියේ අසමසම ප්‍රභවයකි

නෙල්ලි යනු ලොව ඇති ඉහළම ස්වභාවික විටමින් C ප්‍රභවයන්ගෙන් එකකි. එහි දොඩම් ගෙඩියකට වඩා 20-30 ගුණයක විටමින් C අඩංගු වේ. නෙල්ලි වල ඇති විටමින් C, ටැනින් සමග බැඳී ඇති බැවින් රත් කිරීමේදී පවා එය පහසුවෙන් විනාශ නොවේ. දිනපතා නෙල්ලි භාවිතය මගින් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දැඩි ලෙස ශක්තිමත් වී සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව සහ වෛරස් ආසාදන වලින් සිරුර ආරක්ෂා කරයි.

2. වයසට යාම පමා කරන ප්‍රතිඔක්සිකාරකයකි

නෙල්ලි වල ඇති ප්‍රබල ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණය මගින් සිරුරේ ඇති අහිතකර මුක්ත ඛණ්ඩක (Free radicals) විනාශ කර සෛල ආරක්ෂා කරයි. මේ නිසා සමේ රැළි වැටීම පමා වී තරුණ පෙනුම රැකදෙන අතර, හිසකෙස් අකලට සුදුවීම වළක්වා දීර්ඝායුෂ ලබා දෙයි.

3. හිසකෙස් සහ හිස්කබලේ සෞඛ්‍යය

දේශීය රූපලාවන්‍යයේදී නෙල්ලි යනු හිසකෙස් සඳහා ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම ඖෂධයකි. වියළි නෙල්ලි යොදා සිඳගන්නා තෙල් හිසේ ගල්වා සම්බාහනය කිරීමෙන් හිසකෙස් වැටීම නතර වී, හිසකෙස් වර්ධනය වේගවත් වන අතර ඉස්හොරි නැති වී යයි.

4. පෙනීම වර්ධනය කිරීම

විටමින් C වලට අමතරව නෙල්ලි වල කැරොටින් සහ විටමින් A අඩංගු වන බැවින් එය ඇස්වල සෞඛ්‍යයට ඉතා ගුණදායකය. දිනපතා නෙල්ලි අනුභව කිරීමෙන් පෙනීම වර්ධනය වන අතර ඇස්වල ඇතිවන සුද (Cataracts) පමා කරයි.

5. ආහාර ජීර්ණය සහ විෂහරණය

ඇඹුල් රසයක් තිබුණද, නෙල්ලි ආමාශයට ඉතා හිතකරය. එය ආමාශයේ දැවිල්ල (Acidity) සහ ගැස්ට්‍රයිටිස් සුව කරයි. මෘදු විරේකයක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් මළපහ පිටවීම ක්‍රමවත් කරන අතර අක්මාව පිරිසිදු කිරීමටද (Detoxification) උපකාරී වේ.

භාවිතා කරන ආකාරය

• දිනපතා භාවිතයට: දිනකට නැවුම් නෙල්ලි ගෙඩි 1-2ක් සපා කා, ඉන්පසු වතුර වීදුරුවක් පානය කරන්න. ඉන් ඇතිවන පැණි රසය භුක්ති විඳින අතරම සිරුරේ ප්‍රතිශක්තියද ඉහළ යයි.
• නෙල්ලි පානය (සිරුර සිසිල් කිරීමට): නැවුම් නෙල්ලි ගෙඩි තලා, යුෂ ගෙන එයට ජලය සහ මී පැණි ස්වල්පයක් එක්කර උණුසුම් දිනවල පානය කිරීමෙන් සිරුරේ උෂ්ණය වහාම පහව යයි.
• කේශ වර්ධන තෙල්: වියළි නෙල්ලි කැබලි පොල්තෙල් වලට දමා තෙල් කළු පැහැ වනතුරු රත් කරගන්න. මෙම තෙල් පෙරනයකින් පෙරා ගෙන දිනපතා හිසේ ගල්වන්න.

ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාවන්

නෙල්ලි යනු කුඩා දරුවන්ගේ සිට මහලු අය දක්වා ඕනෑම අයෙකුට දිනපතා භාවිතයට සුදුසු අතිශය ආරක්ෂිත පලතුරකි. කෙසේ වෙතත්, මෙහි ඇති සිසිල් ගුණය නිසා, තදබල සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව හෝ පපුවේ සෙම පවතින අවස්ථාවලදී නෙල්ලි අනුභවය තරමක් සීමා කිරීම හෝ මී පැණි, ඉඟුරු වැනි උෂ්ණ ද්‍රව්‍යයක් සමග මිශ්‍ර කර ගැනීම සුදුසුය.