මොණරකූඩුම්බිය: අක්මාවට සුවදෙන පුංචි පැළෑටිය

මොණරකූඩුම්බිය (Vernonia cinerea) යනු දම් පැහැති කුඩා මල් පොකුරු සහිත, ශ්‍රී ලංකාව පුරා ඉතා සුලභව දක්නට ලැබෙන කුඩා පැළෑටියකි. මෙය සාමාන්‍ය වල් පැළෑටියක් ලෙස පෙනුනද, ආයුර්වේදයේදී අක්මාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා යොදාගන්නා අගනා ඖෂධයකි.

ඖෂධීය ගුණ

• අක්මාවේ නිරෝගී බව: අක්මා සෛල ආරක්ෂා කිරීමට සහ නැවත වර්ධනය කිරීමට මොණරකූඩුම්බිය වලට සුවිශේෂී හැකියාවක් ඇත. සෙංගමාලය (Jaundice), හෙපටයිටිස් සහ ෆැටී ලිවර් (Fatty Liver) රෝග සඳහා මෙය බහුලව භාවිතා වේ.
• උණ සහ මැලේරියාව: මෙහි අඩංගු රසායනික සංයෝග මගින් ශරීරයේ අධික උණ පහත දමන අතර, පාරම්පරිකව මැලේරියා රෝගයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ද යොදාගෙන ඇත.
• දුම්පානය නතර කිරීමට: ආසියාතික රටවල් රැසක, දුම්පානයට ඇති ඇබ්බැහිය (Nicotine addiction) සහ ආශාව අඩු කිරීම සඳහා මොණරකූඩුම්බිය සාරය භාවිතා කරයි.
• තුවාල සුව කිරීමට: මෙහි කොළ වල ඇති ප්‍රබල විෂබීජ නාශක ගුණය නිසා කැපුම් තුවාල සහ සමේ ආසාදන ඉක්මනින් සුවපත් කරයි.

පාරම්පරික අත්බෙහෙත්

• අක්මාවට සුවදෙන කැඳ: මොණරකූඩුම්බිය කොළ සහ දඬු කොටා ගත් යුෂ, සහල් සහ පොල්කිරි සමග මුසු කර සාදාගන්නා කැඳ සෙංගමාලය රෝගීන්ට සුවය ලබා දීම සඳහා ලබා දෙන ප්‍රධානතම ආහාරයකි.
• උණ බැසීමට කෂාය: සම්පූර්ණ ශාකයම (මුල්, දඬු, කොළ සහ මල්) තම්බා පානය කිරීමෙන් අධික උණ වහා පහව යයි.
• තුවාල සඳහා: හදිසි කැපුම් තුවාලයකදී මොණරකූඩුම්බිය කොළ කිහිපයක් සපා හෝ කොටා තුවාලය මත තැබීමෙන් වහාම රුධිරය වහනය වීම නතර වී විෂබීජ ඇතුළුවීම වළක්වයි.

සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු

මොණරකූඩුම්බිය භාවිතය ඉතා ආරක්ෂිතය. එහෙත් වකුගඩු රෝගී තත්ත්වයන් ඇති අය මෙය දිගුකාලීනව කෂාය ලෙස භාවිතා කිරීමට පෙර වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීම සුදුසුය.