එරබදු (Erythrina variegata) ගස හරියටම දින දර්ශනයක් වැනිය. සිංහල හා දෙමළ අලුත් අවුරුදු සමය උදාවන අප්රේල් මාසයේදී එහි තද රතු පැහැති මල් පිපෙන්නට පටන් ගනී. මේ මල් පිපීම දැකීමෙන් අපේ ජනතාව ඈත අතීතයේ සිටම අවුරුදු සමය උදාවී ඇති බව හඳුනා ගත්හ. මේ ගස හා බැඳුණු වෛද්ය කර්මයන්ද මේ හා සමාන රිද්මයක් අනුගමනය කරයි — අලුත් අවුරුද්දේ රසවත් කෑම බීම ගැනීමෙන් පසුව එරබදු කොළ මැල්ලුම් ආහාරයට ගැනීම සාම්ප්රදායික සිරිතකි.
උද්භිද විද්යාත්මක සහ සංස්කෘතික පසුබිම
එරබදු යනු Fabaceae කුලයට අයත්, මීටර් පහළොවක් හෝ ඊට වඩා උසට වැඩෙන පතනශීලී ගසකි. ලපටි කාලයේදී කඳේ කටු පිහිටන අතර, පත්රිකා තුනකින් යුත් කොළ සහ ගසේ කොළ හැලුණු විට හටගන්නා තද රතු පැහැති මල් පොකුරු මෙහි දක්නට ලැබේ. මෙය බොහෝ විට වැටවල් සඳහා සහ සෙවණ දෙන ගසක් ලෙස සිටුවන අතර, එය වායුගෝලීය නයිට්රජන් පසට එකතු කරන නිසා කුඹුරු මායිම්වල නිතර දක්නට ලැබේ.
අලුත් අවුරුද්ද සමඟ ඇති මෙම ගසේ සබැඳියාව සැබෑ වූවක් මෙන්ම ඉතා පැරණි එකකි — මල් පිපීම හරියටම අවුරුදු සමයට සමගාමීව සිදුවන අතර, එම කාලයේදී ආහාරයට ගන්නා එරබදු කොළ මැල්ලුම සිරුර පිරිසිදු කරන සාම්ප්රදායික ඖෂධීය ආහාරයක් ලෙස සැලකේ.
ශ්රී ලාංකීය වෛද්ය විද්යාවේ සාම්ප්රදායික භාවිතයන්
බඩවැල් ආශ්රිත පණු රෝග සඳහා
අලුත් අවුරුදු චාරිත්රයක් ලෙස බහුලවම භාවිත වන්නේ මෙයයි — පණුවන් ඉවත් කිරීම සඳහා ලපටි එරබදු කොළ ආහාරයට ගනී.
ආහාර දිරවීම සඳහා
එරබදු කොළවල මෘදු විරේචක (බඩ බුරුල් කරන) ගුණයක් ඇත. උත්සව සමයේදී අධික ලෙස ආහාර ගැනීමෙන් පසු මෙය භාවිතා කරයි.
හන්දිපත් වේදනාවට
ඉදිමුම් සහ උළුක්කු වූ ස්ථානවල එරබදු කොළ රත් කර බඳිනු ලැබේ.
නින්ද සඳහා
මෙහි පොත්තේ අඩංගු ඇල්කලොයිඩ සංයෝගවලට සාම්ප්රදායිකව නින්ද ගෙන දීමේ හැකියාවක් ඇති බව සැලකේ.
පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දෙන්නේ කුමක්ද?
Erythrina variegata සම්බන්ධයෙන් කළ පර්යේෂණවලින් එරිත්රිනා ඇල්කලොයිඩ, ෆ්ලේවෙනොයිඩ සහ අයිසොෆ්ලේවෙනොයිඩ යන සංයෝග හඳුනාගෙන ඇති අතර, රසායනාගාර ආකෘති හරහා ප්රතිබැක්ටීරීය, ප්රති-ප්රදාහක (anti-inflammatory) සහ සෛල විෂවීම් (cytotoxic) ක්රියාකාරිත්වයන් පරීක්ෂා කර ඇත. මෙහි ඇති එරිත්රිනා ඇල්කලොයිඩ ඖෂධවේදයට අනුව ඉතා වැදගත් වේ — ඒවා රසායනිකව ස්නායු පේශි අක්රිය කරන (curare-like) සංයෝගවලට සමාන වන අතර, එරබදු ඇට භයානක වීමට හරියටම හේතුව එයයි.
මිනිසුන් යොදාගෙන සිදුකළ සායනික සාක්ෂි නොමැති අතර, පණු රෝග සඳහා ඇති භාවිතය ගැන ද එවැනි සායනික තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
එය අප සිතනවාට වඩා බොහෝ සෙයින් වැදගත් වේ. බඩවැල්වල පණුවන් සිටීම නිකම්ම සාම්ප්රදායික රෝගී තත්ත්වයක් නොවේ — එය දරුවන්ගේ රක්තහීනතාවය, මන්දපෝෂණය සහ වර්ධනය අඩාල වීමට සෘජුවම බලපාන සාධකයකි. මේ සඳහා ඉතා ලාභදායී, ආරක්ෂිත සහ අතිශයින්ම ඵලදායී ප්රතිකාරයක් තිබේ. mebendazole හෝ albendazole තනි මාත්රාවක් මගින් බොහෝ ආසාදන ඉවත් කරන අතර, එය ඉතා අඩු මුදලකට ලබාගත හැක. එසේම ශ්රී ලංකාවේ පාසල් පණු නාශක වැඩසටහන් හරහා ඒවා නොමිලයේ බෙදා හරිනු ලැබේ. එරබදු මැල්ලුම අපූරු චාරිත්රයකි; නමුත් එය නිසි ඖෂධ සඳහා ආදේශකයක් නොවේ.
එරබදු සකස් කරන ආකාරය
එරබදු මැල්ලුම: ලපටි කොළ සිහින්ව ලියා ගා ගත් පොල්, ළූණු සහ තුනපහ සමඟ පිසගන්න. සෑම විටම හොඳින් පිසගත යුතු අතර, කිසිවිටෙකත් අමුවෙන් ආහාරයට නොගන්න.
උණුසුම් පත්තු සඳහා: නැවුම් කොළ රත් කර ඉදිමුණු හන්දියක් මත බඳිනු ලැබේ.
ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාවන්
එරබදු ඇට විෂ සහිත බැවින් කිසිවිටෙකත් ඒවා ආහාරයට නොගත යුතුය. මෙය එරබදු භාවිතයේදී අනිවාර්යයෙන්ම පිළිපැදිය යුතු නීතියකි. දීප්තිමත් රතු පැහැති ඇටවල ස්නායු පේශි අක්රිය කරන ගුණයක් සහිත එරිත්රිනා ඇල්කලොයිඩ අඩංගු වේ. මෙම ඇට දීප්තිමත් රතු පැහැයෙන් යුතු බෝංචි ඇට වැනි හැඩයක් ගන්නා නිසා කුඩා දරුවන් මේවාට පහසුවෙන් ආකර්ෂණය වේ. දරුවෙකු එරබදු ඇටයක් ගිල දැමුවහොත් වහාම රෝහල් ගත කරන්න.
ඔබ දරුවෙකුට පණු බෙහෙත් ලබා දෙන්නේ නම්, ඒ සඳහා නියමිත නිවැරදි ඖෂධය භාවිතා කරන්න. mebendazole සහ albendazole යනු ආරක්ෂිත, ලාභදායී සහ ඉතා ඵලදායී ඖෂධ වන අතර ශ්රී ලංකාවේ පාසල් වැඩසටහන් හරහා ඒවා නොමිලයේ ලබාදේ. චාරිත්රයක් ලෙස එරබදු මැල්ලුමේ රස විඳින්න, ඒ සමඟම දරුවාට නිසි ලෙස පණු බෙහෙත් ද ලබා දෙන්න — මේ දෙක එකිනෙකට තරඟකාරී දේවල් නොවේ, නමුත් පණුවන් නැති කිරීම සඳහා සැබවින්ම ක්රියාත්මක වන්නේ ඉන් එකක් පමණි.
කොළ හොඳින් පිසගන්න; අමු කොළ ආහාරයට ගැනීමෙන් බඩේ අමාරු ඇතිවිය හැක. ගර්භණී සමයේදී සහ මව්කිරි දෙන කාලයේදී වෛද්ය උපදෙස් නොමැතිව ඖෂධීය මාත්රාවන් ගැනීමෙන් වළකින්න — විශේෂයෙන්ම ගසේ පොත්ත භාවිතයෙන් වළකින්න. පොත්තේ සාම්ප්රදායිකව නින්ද ගෙන දෙන ගුණයක් ඇති බැවින්, ඔබ නිද්රාජනක ඖෂධ (sedatives) ලබා ගන්නේ නම් ඒ බව ඔබේ වෛද්යවරයාට දැනුම් දෙන්න.
අදහස් (0)
අදහසක් එක් කරන්න