පත්‍ර

අක්කපාන (Kalanchoe pinnata): ජීවය දෙන ශාකය සහ එහි අඩංගු Cardiac Glycosides

Q: කනේ අමාරුවට හෝ ඇස්වල ආසාදන සඳහා අක්කපාන යුෂ භාවිතා කළ හැකිද?

නැත — සම්ප්රදායේදී මේ දෙකම නිර්දේශ කළද, කිසිවිටෙකත් ශාක යුෂ කනට හෝ ඇසට නොදමන්න. ඇස යනු ඉතා සියුම් ඉන්ද්රියකි: විෂබීජ සහිත ශාක කොටස් මගින් ඇසේ කෝනියාවට හානි වී ආසාදන ඇති කළ හැකි අතර, ඇසේ බිබිලි සහ ඇස් රෝග සඳහා ආරක්ෂිත ඵලදායී ප්රතිකාර පවතී. කන් බෙරය සිදුරු වී ඇත්නම් — එය එසේ දැයි ඔබට දැනගත නොහැකි බැවින් — මැද කනට දියර යාමෙන් දිගුකාලීන ශ්රවණාබාධ ඇති විය හැක.

Q: අක්කපාන මගින් වකුගඩු ගල් දියකර හරිනවාද?

ඒ සම්බන්ධයෙන් මානව සායනික සාක්ෂි නොමැත. මුත්රා ගල් දියකිරීම පිළිබඳ විද්යාගාර පර්යේෂණ පවතින නමුත්, එමගින් කැල්සියම් ඔක්සලේට් ගල් දියකර ඒවා වේදනාවකින් තොරව පිටවීමට සලස්වන බවට ඇති ප්රකාශය තහවුරු වී නොමැත. බලපෑමක් ඇති කිරීමට තරම් විශාල ගලක් සපා කෑමෙන් පමණක් දිය වී නොයන අතර එයින් වකුගඩුව අවහිර විය හැක — ගල් සඳහා ස්කෑන් පරීක්ෂණ සහ වෛද්ය ඇගයීමක් අවශ්ය වේ.

(Kalanchoe pinnata) • අවසන් වරට යාවත්කාලීන කළේ: Jul 17, 2026

අක්කපාන (Kalanchoe pinnata): ජීවය දෙන ශාකය සහ එහි අඩංගු Cardiac Glycosides

Image Credit: Ruhan, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons

ක්ෂණික කරුණු

සිංහල නම	අක්කපාන
ඉංග්‍රීසි නම	Life Plant (Air Plant)
උද්භිද විද්‍යාත්මක නම	Kalanchoe pinnata
ශාක කුලය	Crassulaceae
භාවිතා කරන කොටස්	කොළ
ප්‍රධාන භාවිතයන්	වකුගඩු ගල්, තුවාල, මූත්‍ර සෞඛ්‍යය

අක්කපාන (Kalanchoe pinnata) සඳහා ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් භාවිතා වන Life Plant සහ Miracle Leaf වැනි නම් ඊට ලැබී ඇත්තේ ඉතා සාධාරණ හේතුවක් මතය: ගසින් කඩාගත් කොළයක් පසට දැමූ විට එහි අද්දර ඇති සෑම කඩතොල්ලකින්ම කුඩා පැළ මතු වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ මිනිසුන් වකුගඩු ගල් සඳහා සපා කන්නේ මෙම පැළෑටියයි. මෙහි හෘදයට බලපෑම් කළ හැකි සංයෝග ද අඩංගු වන බැවින්, ඒ පිළිබඳව ඇති උද්යෝගයට අමතරව මෙම කරුණ ද මතක තබා ගැනීම වටී.

උද්භිද විද්‍යාත්මක සහ සංස්කෘතික පසුබිම

අක්කපාන යනු Crassulaceae කුලයට අයත්, මැඩගස්කරයට ආවේණික වූවත් දැන් මෙරට හොඳින් අනුවර්තනය වී ඇති, ඝන මාංසල තරංගාකාර දාර සහිත පත්‍ර සහ එල්ලා වැටෙන සීනුවක හැඩැති මල් සහිත මාංසල ශාකයකි. පත්‍ර දාර මගින් සිදුවන මෙහි ශාකමය ප්‍රජනනය නිසා මෙය විසිතුරු පැළෑටියක් ලෙස ප්‍රචලිත වූ අතර එම නම් ද එයට ලැබී ඇත.

ශ්‍රී ලාංකීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සාම්ප්‍රදායික භාවිතයන්

වකුගඩු සහ මුත්‍රාශයේ ගල්

මෙහි වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ දේශීය භාවිතය — හිස්බඩ අමු කොළ සපා කෑම හෝ දිනපතා එහි යුෂ පානය කිරීමයි.

තුවාල සහ ගෙඩි

ගින්නෙන් රත් කරගත් කොළයක් පොඩිකර කැපුම් තුවාල, පිළිස්සුම් හෝ ගෙඩි මත බැඳීම. මෙය මෙම ශාකයේ වඩාත්ම ආරක්ෂිතම බාහිර භාවිතයයි.

කෘමි දෂ්ට කිරීම්

පොඩිකරගත් කොළ විෂ සහිත සතුන් දෂ්ට කළ ස්ථානවල ආලේප කිරීම.

ගැස්ට්‍රයිටිස් (Gastritis)

ආමාශයේ ආම්ලිකතාවය (acidity) සඳහා කොළ යුෂ සාම්ප්‍රදායිකව පානය කෙරේ.

පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දෙන දේ

Kalanchoe pinnata පිළිබඳ පර්යේෂණ මගින් විද්‍යාගාර සහ සත්ව ආකෘති තුළින් එහි ප්‍රති-ප්‍රදාහක, විෂබීජ නාශක, තුවාල සුව කිරීමේ සහ අක්මාව ආරක්ෂා කිරීමේ ක්‍රියාකාරීත්වයන් වාර්තා කර ඇති අතර, එහි flavonoids, phenols සහ — වඩාත් වැදගත් ලෙස — bufadienolides අඩංගු බව හඳුනාගෙන ඇත.

මෙම bufadienolides යනු cardiac glycosides සංයෝග වේ. ඒවා ඩිගොක්සින් (digoxin) ඖෂධය මෙන් හෘදයට බලපෑම් කරන අතර, දකුණු අප්‍රිකාවේ තණබිම්වල තණකොළ කන පශු සම්පත් වලට Kalanchoe විශේෂ නිසා මාරාන්තික විෂවීම් ඇතිවීමට හේතුවද මෙයයි — එහිදී එම රෝග ලක්ෂණ මැනවින් වාර්තා කර ඇත. මිනිසුන් කොළ කිහිපයක් පමණක් ආහාරයට ගැනීමෙන් ඇතිවන අවදානම අඩුය — ශ්‍රී ලාංකිකයන් පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ අක්කපාන සපා කා ඇත — නමුත් "කොළ කිහිපයකින් ඇතිවන අවදානම අඩුයි" යන්නෙන් "ඕනෑම ප්‍රමාණයක් ගැනීමෙන් කිසිදු හානියක් නැත" යන්න අදහස් නොවන අතර, මෙය සලාදයක් ලෙස භාවිතා කිරීමට තරම් සුදුසු පැළෑටියක් ද නොවේ.

විශේෂයෙන්ම ගල් සඳහා, මානව සායනික සාක්ෂි මෙහිදී නොමැත. මුත්‍රා ගල් දියකර හැරීම (antiurolithiatic activity) පිළිබඳව විද්‍යාගාර පර්යේෂණ පවතින නමුත්; අක්කපාන මගින් කැල්සියම් ඔක්සලේට් ගල් දියකර ඒවා "වේදනාවකින් තොරව පිටවීමට" සලස්වන බවට ඇති දැඩි විශ්වාසය පර්යේෂණ මගින් තහවුරු වී නොමැත.

අක්කපාන සකස් කරන ආකාරය

ගල් සඳහා (සාම්ප්‍රදායික): හොඳින් සෝදාගත් අමු කොළ දෙකක් හෝ තුනක් උදෑසන සපා කෑම.

තුවාල සඳහා පත්තු: ගින්නෙන් මෘදු කරගත් කොළයක් පොඩිකර තුවාලය මත බැඳීම.

ආරක්ෂාව සහ පූර්වෝපායන්

කිසිවිටෙකත් අක්කපාන යුෂ — හෝ වෙනත් කිසිම ශාක යුෂයක් — කනට හෝ ඇසට නොදමන්න. සම්ප්‍රදායේදී මේ දෙකම නිර්දේශ කරන බැවින්, මෙම පිටුවේ ඇති වඩාත්ම පැහැදිලි නිවැරදි කිරීම මෙයයි. ඇස යනු ඉතා සියුම් මෙන්ම අවදානම් සහිත ඉන්ද්‍රියකි: විෂබීජ සහිත ශාක කොටස් මගින් ඇසේ කෝනියාවට හානි විය හැකි අතර ආසාදන ද ඇති කළ හැක, එසේම ඇස් රෝග (conjunctivitis) සහ ඇසේ බිබිලි (styes) සඳහා ආරක්ෂිත, ඵලදායී ප්‍රතිකාර ඇත. කන් බෙරය සිදුරු වී ඇත්නම් — එය එසේ දැයි ඔබට දැනගත නොහැක — මැද කනට දියර යාමෙන් දිගුකාලීන හානියක් සහ ශ්‍රවණාබාධ ඇති විය හැක. ඇසේ සහ කනේ රෝග ලක්ෂණ සඳහා වෛද්‍යවරයෙකු හමුවිය යුතුය.

අක්කපාන විශාල ප්‍රමාණයක් හෝ දිගු කාලයක් භාවිතා නොකරන්න. මෙහි cardiac glycosides අඩංගු වේ. කොළ කිහිපයක් භාවිතයට ගැනීමේ සාම්ප්‍රදායික පුරුද්දට දිගු ඉතිහාසයක් ඇතත්, දිගුකාලීන හෝ අධික පරිභෝජනය සැබවින්ම නුවණට හුරු නැත, විශේෂයෙන්ම හෘද රෝගයක් ඇති හෝ ඩිගොක්සින්, බීටා-බ්ලෝකර් (beta-blockers) හෝ වෙනත් හෘද රෝග සඳහා ඖෂධ ගන්නා ඕනෑම අයෙකු වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව මෙය කිසිසේත්ම පානය නොකළ යුතුය. ගර්භණී සමයේදී හෝ මව්කිරි දෙන විට මෙය භාවිතා නොකරන්න, එසේම කුඩා දරුවන්ට ද ලබා නොදෙන්න.

වකුගඩු ගල් සඳහා ස්කෑන් පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වේ. බලපෑමක් ඇති කිරීමට තරම් විශාල ගලක් සපා කෑමෙන් පමණක් දිය වී නොයන අතර, එමගින් වකුගඩුව අවහිර විය හැක. දරුණු වේදනාව, මුත්‍රා ආසාදන ලක්ෂණ සමඟ උණ, හෝ මුත්‍රාවල ලේ පිටවීම වැනි ලක්ෂණ ඇත්නම් රෝහලකට යා යුතුය. අක්කපාන මුත්‍රා වර්ධකයක් (diuretic) ලෙස ක්‍රියා කරන බැවින්, වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව ඖෂධීය මුත්‍රා වර්ධක සමඟ එය භාවිතා නොකරන්න.

විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍ර

Kamboj, A. & Saluja, A.K. (2009). Bryophyllum pinnatum (Lam.) Kurz.: Phytochemical and pharmacological profile: A review. Pharmacognosy Reviews, 3(6), 364–374.
Yadav, N.P. & Dixit, V.K. (2003). Hepatoprotective activity of leaves of Kalanchoe pinnata Pers. Journal of Ethnopharmacology, 86(2–3), 197–202.
McKenzie, R.A. & Dunster, P.J. (1986). Hearts and flowers: Bryophyllum poisoning of cattle. Australian Veterinary Journal, 63(69), 222–227.
Supratman, U., Fujita, T., Akiyama, K., et al. (2001). Anti-tumor promoting activity of bufadienolides from Kalanchoe pinnata. Bioscience, Biotechnology, and Biochemistry, 65(4), 947–949.
Jayaweera, D.M.A. (1982). Medicinal Plants (Indigenous and Exotic) Used in Ceylon. National Science Council of Sri Lanka, Colombo.

නිතර අසන ප්‍රශ්න

කනේ අමාරුවට හෝ ඇස්වල ආසාදන සඳහා අක්කපාන යුෂ භාවිතා කළ හැකිද?

නැත — සම්ප්‍රදායේදී මේ දෙකම නිර්දේශ කළද, කිසිවිටෙකත් ශාක යුෂ කනට හෝ ඇසට නොදමන්න. ඇස යනු ඉතා සියුම් ඉන්ද්‍රියකි: විෂබීජ සහිත ශාක කොටස් මගින් ඇසේ කෝනියාවට හානි වී ආසාදන ඇති කළ හැකි අතර, ඇසේ බිබිලි සහ ඇස් රෝග සඳහා ආරක්ෂිත ඵලදායී ප්‍රතිකාර පවතී. කන් බෙරය සිදුරු වී ඇත්නම් — එය එසේ දැයි ඔබට දැනගත නොහැකි බැවින් — මැද කනට දියර යාමෙන් දිගුකාලීන ශ්‍රවණාබාධ ඇති විය හැක.

අක්කපාන හෘදයට බලපෑම් කරනවා යන්න සත්‍යයක්ද?

ඔව්. එහි bufadienolides අඩංගු වන අතර, ඒවා ඩිගොක්සින් ඖෂධය මෙන් හෘදයට බලපෑම් කරන cardiac glycosides වේ — දකුණු අප්‍රිකාවේ තණබිම්වල පශු සම්පත් වලට මාරාන්තික විෂවීම් ඇති කරන්නේ මේවා මගිනි. සපා කන කොළ කිහිපයකින් ඇතිවන අවදානම අඩු වන අතර, ශ්‍රී ලාංකිකයන් පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ එය සිදු කර ඇත, නමුත් එයින් අදහස් කරන්නේ ඕනෑම ප්‍රමාණයක් ගැනීමෙන් කිසිදු හානියක් නැත යන්න නොවේ. එය දිගුකාලීනව භාවිතා නොකරන්න, ඔබ හෘද රෝග සඳහා ඖෂධ ලබාගන්නේ නම් කිසිසේත්ම භාවිතා නොකරන්න.

අක්කපාන මගින් වකුගඩු ගල් දියකර හරිනවාද?

ඒ සම්බන්ධයෙන් මානව සායනික සාක්ෂි නොමැත. මුත්‍රා ගල් දියකිරීම පිළිබඳ විද්‍යාගාර පර්යේෂණ පවතින නමුත්, එමගින් කැල්සියම් ඔක්සලේට් ගල් දියකර ඒවා වේදනාවකින් තොරව පිටවීමට සලස්වන බවට ඇති ප්‍රකාශය තහවුරු වී නොමැත. බලපෑමක් ඇති කිරීමට තරම් විශාල ගලක් සපා කෑමෙන් පමණක් දිය වී නොයන අතර එයින් වකුගඩුව අවහිර විය හැක — ගල් සඳහා ස්කෑන් පරීක්ෂණ සහ වෛද්‍ය ඇගයීමක් අවශ්‍ය වේ.

මීට ජීවය දෙන ශාකය (Life Plant) යැයි කියන්නේ ඇයි?

ගසින් කඩාගත් කොළයක් පසට දැමූ විට එහි අද්දර ඇති සෑම කඩතොල්ලකින්ම කුඩා පැළ මතු වේ — එනම් පත්‍ර දාර මගින් මෙහි ශාකමය ප්‍රජනනය සිදුවේ. Miracle Leaf සහ Goethe Plant ලෙසද මෙය හඳුන්වන්නේ මේ නිසාමය.

වෛද්‍ය වගකීම් ප්‍රතික්ෂේපය මෙම පිටුවේ ඇති තොරතුරු අධ්‍යාපනික අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර වෘත්තීය වෛද්‍ය උපදෙස්, රෝග විනිශ්චය හෝ ප්‍රතිකාර සඳහා ආදේශකයක් නොවේ. විශේෂයෙන්ම ඔබ ගැබිනි, කිරි දෙන, ඖෂධ ලබා ගන්නා හෝ රෝගී තත්ත්වයක් ඇති අයෙකු නම්, ඕනෑම අත් බෙහෙතක් භාවිතා කිරීමට පෙර සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු හෝ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගන්න. සම්පූර්ණ වගකීම් ප්‍රතික්ෂේපය කියවන්න

Edited by Nishnath Thaweesha

I am deeply connected to nature, animals, and wildlife. Exploring the healing power of the natural world and traditional herbal wisdom is my lifelong passion. As a Human-in-the-Loop (HITL) Editor, I rigorously fact-check, curate, and verify all botanical content against scientific journals to ensure the highest standards of accuracy and trust.

අක්කපාන (Kalanchoe pinnata): ජීවය දෙන ශාකය සහ එහි අඩංගු Cardiac Glycosides

ක්ෂණික කරුණු

උද්භිද විද්‍යාත්මක සහ සංස්කෘතික පසුබිම