පත්‍ර

සෙනෙහෙ කොළ: මලබද්ධයට කදිම ස්වභාවික විසඳුම

(Senna alexandrina) අවසන් වරට යාවත්කාලීන කළේ: Jul 16, 2026
සෙනෙහෙ කොළ: මලබද්ධයට කදිම ස්වභාවික විසඳුම
Image Credit: Lalithamba from India, CC BY 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by/2.0>, via Wikimedia Commons

ක්ෂණික කරුණු

සිංහල නම සෙනෙහෙ කොළ
ඉංග්‍රීසි නම Alexandrian Senna
උද්භිද විද්‍යාත්මක නම Senna alexandrina
ශාක කුලය Fabaceae
භාවිතා කරන කොටස් කොළ, කරල්
ප්‍රධාන භාවිතයන් මලබද්ධය (කෙටිකාලීන විරේචක)

සෙනෙහෙ කොළ (Senna alexandrina) යනු ලොව පුරා මෙන්ම දේශීයවද මලබද්ධය සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රබල, ඉතා ඉක්මනින් ක්‍රියාත්මක වන ස්වභාවික විරේචක (Laxative) ඖෂධයකි. සියවස් ගණනාවක් පුරා දැඩි මලබද්ධය සමනය කිරීමට සහ බඩවැල් පිරිසිදු කිරීමට මෙය යොදා ගෙන ඇත.

ඖෂධීය ගුණ

  • මලබද්ධය සමනය කිරීම: සෙනෙහෙ කොළ වල අඩංගු Sennosides නැමැති රසායනික සංයෝග මගින් බඩවැල් වල බිත්ති උත්තේජනය කර මලපහ පිටවීම පහසු කරයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය පානය කර පැය 6 ත් 12 ත් අතර කාලයකදී ප්‍රතිඵල ලබා දෙයි.
  • බඩවැල් පිරිසිදු කිරීම: මෙහි ඇති ප්‍රබල විරේචක ගුණය නිසා ආයුර්වේදයේදී මෙන්ම බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී ද ඇතැම් පරීක්ෂණ (උදා: Colonoscopy) වලට පෙර බඩවැල් සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි.
  • ශරීරය පිරිසිදු කිරීම (Detox): ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ඇති අපද්‍රව්‍ය බැහැර කරන බැවින්, බොහෝ "ඩිටොක්ස්" (Detox) තේ වර්ග වලට මෙය එකතු කරනු ලැබේ.

පාරම්පරික අත්බෙහෙත්

  • සෙනෙහෙ කොළ තේ: වියළි සෙනෙහෙ කොළ කිහිපයක් උණු වතුරට දමා විනාඩි 10ක් පමණ තබා (තදින් නොතම්බා), රාත්‍රී නින්දට පෙර පානය කිරීමෙන් පසුදින උදෑසන මලබද්ධය සමනය වේ.
  • අරිෂ්ට සෑදීම: බඩවැල් පිරිසිදු කිරීම සඳහා ආයුර්වේදයේ ලබා දෙන බොහෝ අරිෂ්ට වර්ග සඳහා සෙනෙහෙ කොළ ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස යොදා ගනී.

සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු

අවධානයෙන් භාවිතා කරන්න: සෙනෙහෙ කොළ භාවිතා කළ යුත්තේ කෙටිකාලීන පිළියමක් ලෙස පමණි (සති 1-2 කට නොවැඩි කාලයක්). දිගුකාලීනව භාවිතා කිරීමෙන් බඩවැල් වල ස්වභාවික ක්‍රියාකාරිත්වය අඩපණ වී, ඖෂධ නොමැතිව මලපහ පිටනොවන තත්ත්වයක් ඇතිවිය හැක. එසේම ගර්භණී මව්වරුන්, කිරිදෙන මව්වරුන් සහ උදරයේ දැඩි වේදනා ඇති රෝගීන් මෙය භාවිතා කිරීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකිය යුතුය.

විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍ර

  • Franz, G. (1993). "The Senna Drug and Its Chemistry." Pharmacology.
  • Godding, E. W. (1988). "Laxatives and the special role of senna." Pharmacology.
වෛද්‍ය වගකීම් ප්‍රතික්ෂේපය මෙම පිටුවේ ඇති තොරතුරු අධ්‍යාපනික අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර වෘත්තීය වෛද්‍ය උපදෙස්, රෝග විනිශ්චය හෝ ප්‍රතිකාර සඳහා ආදේශකයක් නොවේ. විශේෂයෙන්ම ඔබ ගැබිනි, කිරි දෙන, ඖෂධ ලබා ගන්නා හෝ රෝගී තත්ත්වයක් ඇති අයෙකු නම්, ඕනෑම අත් බෙහෙතක් භාවිතා කිරීමට පෙර සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු හෝ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගන්න. සම්පූර්ණ වගකීම් ප්‍රතික්ෂේපය කියවන්න
Nishnath Thaweesha

Edited by Nishnath Thaweesha

I am deeply connected to nature, animals, and wildlife. Exploring the healing power of the natural world and traditional herbal wisdom is my lifelong passion. As a Human-in-the-Loop (HITL) Editor, I rigorously fact-check, curate, and verify all botanical content against scientific journals to ensure the highest standards of accuracy and trust.


අදහස් (0)

අදහසක් එක් කරන්න