_Acalypha_indica_Pilangsari_2019_0.jpg)
කුප්පමේනියා (Acalypha indica) බොහෝ ශ්රී ලාංකිකයින් අතර ප්රකටව ඇත්තේ එක්තරා සිත්ගන්නාසුළු හේතුවක් නිසාවෙනි: බළලුන් මෙහි මුල් හාරාගෙන ඒ මත පෙරළෙමින් මත්වූවාක් මෙන් හැසිරෙන බව අප දැක ඇත. එහෙත් මෙය ශ්රී ලංකාවේ රෝහල්වලින් නිකුත් කළ වෛද්ය වාර්තාවලටද මාතෘකා වී ඇත්තේ, මෙය ගිල දැමීමෙන් පසු රෝගීන් මරණාසන්න වූ අවස්ථා පිළිබඳව විස්තර කරමිනි. මෙම කරුණු දෙකම එකම පිටුවක සටහන් විය යුතු වැදගත් කරුණු වේ.
උද්භිද විද්යාත්මක සහ සංස්කෘතික පසුබිම
කුප්පමේනියා යනු Euphorbiaceae කුලයට අයත්, මීටර භාගයක් පමණ උසට වැඩෙන, සෘජු වාර්ෂික පැළෑටියකි. මෙහි මෘදු, දාර සහිත පත්ර ඇති අතර එතරම් කැපී නොපෙනෙන කොළ පැහැති මල් හටගනී. ශ්රී ලංකාව පුරා ගෙවතුවල, කාණුවල සහ පුරන් වූ භූමිවල ඉබේම වැවෙන පැළෑටියක් ලෙස මෙය දැකිය හැක.
බළලුන් කෙරෙහි මෙහි ඇති බලපෑම සැබෑවක් වන අතර එය ඉතා ප්රසිද්ධ කරුණකි — ඇතැම් විට පූස්කොළ ලෙසද මෙය හැඳින්වේ — කුඩා දරුවන්ට මෙම පැළෑටිය හඳුන්වා දෙන්නේද බොහෝ විට මේ හේතුව නිසාමය.
ශ්රී ලාංකීය වෛද්ය විද්යාවේ සාම්ප්රදායික භාවිතයන්
සමේ රෝග
හොරි, දද, කුෂ්ඨ සහ සමේ තුවාල සඳහා සාම්ප්රදායිකව මෙහි කොළ අඹරා ආලේප කරනු ලැබේ. බාහිරව ආලේප කිරීම මෙම ශාකයේ වඩාත්ම ආරක්ෂිතම සහ පිළිගත හැකි භාවිතයයි.
කැස්ස සහ සෙම
සෙම බුරුල් කර පිටකිරීමටත්, වැඩි ප්රමාණ වලින් ලබා දී වමනය කරවීම මගින් සෙම ඉවත් කිරීමටත් සාම්ප්රදායිකව කොළ යුෂ භාවිතා කර ඇත.
පණු රෝග
පණුවන් නැසීම සඳහා කොළ හෝ මුල් තම්බා සාදාගත් පානයක් සාම්ප්රදායිකව භාවිතා කෙරේ.
හන්දිපත් රුදාව
තල තෙලෙන් රත් කරගත් කොළ ඉදිමුණු සන්ධි මත බාහිරව බැඳීම.
පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දෙන දේ
Acalypha indica නිස්සාරණයන්හි ප්රතිබැක්ටීරීය, දිලීර නාශක සහ ප්රති-ප්රදාහක (anti-inflammatory) ක්රියාකාරීත්වයක් ඇති බව විද්යාගාර පර්යේෂණ මගින් වාර්තා කර ඇති අතර, සමේ ආසාදන සඳහා බාහිරව භාවිතා කිරීමේ සාම්ප්රදායික පිළිවෙත මින් තහවුරු වේ. එහෙත් මානව සායනික සාක්ෂි මෙහිදී නොමැත.
මෙහි ඇති වැදගත්ම පර්යේෂණ සොයාගැනීම වන්නේ විෂ විද්යාත්මක (toxicological) කරුණක් වන අතර, එය ශ්රී ලංකාවටද සෘජුවම අදාළ වේ. Acalypha indica ගිල දැමීමෙන් පසු මිනිසුන්ගේ රතු රුධිර සෛල විනාශ වී යාමේ (acute intravascular haemolysis) අවස්ථා පිළිබඳව ශ්රී ලංකාවේ සහ ඉන්දියාවේ වෛද්යවරුන් විසින් වාර්තා කර ඇත. රෝගීන් තද පැහැති මුත්රා පිටවීම, සෙංගමාලය, කඩා වැටීම් සහ දරුණු රක්තහීනතාවය වැනි තත්ත්වයන්ගෙන් පෙළී ඇති අතර; සමහරුන්ට රුධිරය ලබාදීමට සිදුවී ඇති අතර මරණ ද වාර්තා වී ඇත. මෙම අවස්ථා බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency නම් සහජ එන්සයිම ඌනතාවය ඇති පුද්ගලයින් අතර වන අතර, දකුණු ආසියාව පුරා මෙම තත්ත්වය බහුලව දක්නට ලැබුණද බොහෝ දෙනෙක් තමන්ට මෙම තත්ත්වය ඇති බව නොදනිති.
මෙම කරුණ නිසා මෙම පැළෑටිය භාවිතා කළ යුතු ආකාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. අප නොදන්නා ශ්රී ලාංකිකයින් පිරිසක් තුළ මෙම ජානමය ලක්ෂණය පවතින නිසා, සාමාන්යයෙන් දක්නට ලැබෙන මෙම වල් පැළෑටිය ගිල දැමීම ඔවුන්ට අතිශයින්ම අනතුරුදායක විය හැකි අතර, එය පිටතින් බලා කිසිසේත්ම හඳුනාගත නොහැක.
කුප්පමේනියා සකස් කරන ආකාරය
කොළ පත්තු (බාහිර භාවිතයට): අමු කොළ කහ කුඩු ස්වල්පයක් සමඟ අඹරා ආසාදිත සමෙහි ආලේප කිරීම.
උණුසුම් පත්තු: කොළ තල තෙලෙන් මඳක් බැද වේදනා දෙන සන්ධියක් මත බැඳීම.
පානය කිරීම සඳහා සාදාගන්නා ඖෂධ ද සම්ප්රදායේ පවතින නමුත්, පහත සඳහන් හේතූන් මත ඒවා නිවසේදී අත්හදා බැලීම නොකළ යුත්තකි.
ආරක්ෂාව සහ පූර්වෝපායන්
ඇදුම රෝගය උත්සන්න වූ අයෙකුට වමනය කරවීමට උත්සාහ නොකරන්න, එසේම කුඩා දරුවෙකුට ඇදුම සඳහා කුප්පමේනියා ලබා නොදෙන්න. මෙය සාම්ප්රදායික පුරුද්දක් වුවද එය ඉතා අනතුරුදායකය. ඇදුම රෝගය හේතුවෙන් මිනිසුන් මිය යා හැක; ඊට නිසි ප්රතිකාරය වන්නේ inhaler එකක් භාවිතා කිරීම සහ, එයින් සහනයක් නොලැබෙන්නේ නම් වහාම වෛද්ය ප්රතිකාර ලබාගැනීමයි. හුස්ම ගැනීමට අපහසු වී ඇති දරුවෙකුට වමනය කරවීමට යාමෙන් ආමාශයේ ඇති දෑ පෙනහළු වලට යාමේ අවදානමක් ඇති අතර — ඊටත් වඩා භයානක කරුණ නම් — එයින් ඇදුම රෝගයට කඩිනමින් ප්රතිකාර කළ යුතු වටිනා කාලය අපතේ යාමයි. සෙම ඉවත් කිරීමේ අරමුණින් වුවද මෙය කිසිසේත්ම සාධාරණීකරණය කළ නොහැක.
කුප්පමේනියා පානය කිරීමෙන් වළකින්න. G6PD ඌනතාවය ඇති පුද්ගලයින් තුළ මෙය දරුණු ලෙස රුධිර සෛල විනාශ වීමට (haemolysis) හේතු වන බව තහවුරු වී ඇති බැවින් — මෙය මෙම කලාපයේ බහුලව පවතින සහ කිසියම් උත්තේජකයක් මගින් මතු වන තුරු නිහඬව පවතින තත්ත්වයකි — කුප්පමේනියා භාවිතය බාහිර ආලේප සඳහා පමණක් සීමා කිරීම වඩාත් නුවණට හුරුය. යම් අයෙකු මෙය ගිල දමා තද පැහැති හෝ රතු-දුඹුරු පැහැති මුත්රා පිටවීම, ඇස් කහ පැහැ වීම, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව, අධික දුර්වලතාවය හෝ ඇද වැටීමක් සිදුවුවහොත්, එය හදිසි වෛද්ය තත්ත්වයකි: වහාම රෝහල්ගත වී ඔවුන් ලබා ගත්තේ කුමක්දැයි වෛද්යවරයාට පවසන්න.
සංවේදී සමක් ඇති අය පළමුව කුඩා ප්රදේශයක ආලේප කර පරීක්ෂා කර බැලිය යුතු වුවද, බාහිර භාවිතය සාමාන්යයෙන් ආරක්ෂිත වේ. ගර්භණී සමයේදී හෝ මව්කිරි දෙන සමයේදී පානය කිරීම සඳහා භාවිතා නොකරන්න, එසේම කුඩා දරුවන්ට ලබා නොදෙන්න. දිගින් දිගටම පවතින හෝ පැතිරී යන සමේ ආසාදන සඳහා නැවත නැවතත් ගෙදරදීම ප්රතිකාර කරනවාට වඩා වෛද්යවරයෙකු හමුවීම සුදුසුය.
_1.jpg)
අදහස් (0)
අදහසක් එක් කරන්න