කරල් හැබ: වකුගඩු සහ ශ්වසන රෝග සුව කරන ඖෂධීය ශාකය

උද්භිද විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම

කරල් හැබ (Achyranthes aspera) යනු Amaranthaceae කුලයට අයත් බහු වාර්ෂික පැළෑටියකි. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි කලාපයේ, මාර්ග දෙපස සහ පුරන් වූ ඉඩම්වල බහුලව දක්නට ලැබෙන වල් පැළෑටියකි. සතුන්ගේ ලොම්වල හෝ ඇඳුම්වල පහසුවෙන් ඇලෙන තියුණු, යටි අතට හැරුණු කටු සහිත දිගු කරල් මගින් මෙය ඉතා පහසුවෙන් හඳුනාගත හැක. බොහෝ දෙනා මෙය වල් පැළෑටියක් ලෙස සැලකුවද, ආයුර්වේදයේ (සංස්කෘත බසින් අපාමාර්ග ලෙස හැඳින්වේ) මෙය සිරුර පිරිසිදු කරන, ප්‍රබල ඖෂධීය ගුණ රැසක් සපිරි වටිනා ශාකයකි.

ප්‍රධාන ඖෂධීය ප්‍රයෝජන

1. මුත්‍රා ගල් දිය කිරීම සහ වකුගඩු ආරක්ෂාව

කරල් හැබ වල ප්‍රධානතම භාවිතයක් වන්නේ ප්‍රබල මූත්‍රකාරකයක් (මුත්‍රා පිටවීම වැඩි කරන) ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි. මුළු ශාකයම හෝ මුල් තම්බා බීමෙන් මුත්‍රා පිටවීම උත්තේජනය වී, සිරුරේ එකතු වී ඇති විෂ ද්‍රව්‍ය බැහැර වන අතර වකුගඩු සහ මුත්‍රාශයේ ගල් දිය වී යෑමට එය උපකාරී වේ.

2. ඇදුම සහ බ්‍රොන්කයිටිස් රෝග සමනය

ශ්වසන මාර්ගයේ සෙම ඉවත් කිරීමේ සුවිශේෂී හැකියාවක් කරල් හැබ සතුව ඇත. වියළි ශාකය පුළුස්සා ගන්නා අළු (අපාමාර්ග ක්ෂාර) මී පැණි සමග මිශ්‍ර කර ලබා දීමෙන් තදබල ඇදුම රෝගය සහ කැස්ස ඉතා ඉක්මනින් සමනය වන බව දේශීය වෙදකමේ සඳහන් වේ.

3. ආහාර ජීර්ණ ගැටළු සහ අර්ශස්

කරල් හැබ මගින් ආහාර ජීර්ණ ශක්තිය උත්තේජනය කරයි. අජීර්ණය, බඩ පුරවා දැමීම සහ ආහාර අරුචිය සඳහා මෙය කදිම ඖෂධයකි. එසේම මෙහි ඇති පිරිසිදු කිරීමේ ගුණය නිසා ලේ යන අර්ශස් රෝගය සඳහා ද කරල් හැබ කොළ සහ ඇට යොදා ගැනේ.

4. දත් සහ විදුරුමස් සෞඛ්‍යය

ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල දත් මැදීම සඳහා ස්වභාවික දත් බුරුසුවක් ලෙස කරල් හැබ නැටි භාවිතා කරයි. එහි යුෂයේ ඇති ප්‍රතිබැක්ටීරියා ගුණය නිසා විදුරුමස් ශක්තිමත් වන අතර දත් දිරායාම සහ දත් කැක්කුම් සමනය වේ.

5. සමේ රෝග සහ තුවාල සුව කිරීම

නැවුම් කරල් හැබ කොළ හොඳින් අඹරා සමේ ඇතිවන ගෙඩි, කෘමි දෂ්ට කිරීම් සහ සුළු තුවාල මත ආලේප කිරීමෙන් වේදනාව අඩුවී, විෂබීජ නාශනය වී ඉක්මනින් සුවපත් වේ.

භාවිතා කරන ආකාරය

• මුත්‍රා රෝග සඳහා: පිරිසිදු කරගත් සම්පූර්ණ කරල් හැබ පැළෑටියක් වතුර පත 4 1ට සිඳුවා පානය කිරීමෙන් මුත්‍රා මාර්ගයේ අවහිරතා සහ ගල් ඉවත් වේ.
• දත් මැදීමට: තරමක් ඝනකම් කරල් හැබ කඳක් ගෙන එහි එක් කෙළවරක් හොඳින් සපා බුරුසුවක් සේ සකසා දත් සහ විදුරුමස් මැදීම සඳහා භාවිත කරන්න.

ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාවන්

දේශීය වෛද්‍ය උපදෙස් මත නියමිත මාත්‍රාවෙන් භාවිත කිරීම ආරක්ෂිත වේ. කෙසේ වෙතත්, ගර්භණී මව්වරුන් මෙම ශාකය අභ්‍යන්තරව භාවිත කිරීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකිය යුතුය. මන්ද යත් ඉන් ගර්භාෂය උත්තේජනය වී ගබ්සා වීම් පවා සිදුවිය හැකි බැවිනි. අළු (ක්ෂාර) වැනි විශේෂිත ඖෂධ භාවිත කළ යුත්තේ සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් මත පමණි.