ඵල සහ බීජ

ජයපාල: ආයුර්වේදයේ දැඩි ප්‍රවේශමෙන් භාවිත කරන ප්‍රබල විරේක ඖෂධය

(Croton tiglium) අවසන් වරට යාවත්කාලීන කළේ: Jul 16, 2026
ජයපාල: ආයුර්වේදයේ දැඩි ප්‍රවේශමෙන් භාවිත කරන ප්‍රබල විරේක ඖෂධය
Image Credit: Vinayaraj, CC BY-SA 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0>, via Wikimedia Commons

ක්ෂණික කරුණු

සිංහල නම ජයපාල
ඉංග්‍රීසි නම Purging Croton
උද්භිද විද්‍යාත්මක නම Croton tiglium
ශාක කුලය Euphorbiaceae
භාවිතා කරන කොටස් බීජ (පිරිසිදු කළ පමණි)
ප්‍රධාන භාවිතයන් වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ පමණක් භාවිත ප්‍රබල විරේකයකි

උද්භිද විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම

ජයපාල (Croton tiglium) නොහොත් ඉංග්‍රීසියෙන් Purging Croton යනු Euphorbiaceae කුලයට අයත් කුඩා සදාහරිත වෘක්ෂයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ ඖෂධීය අවශ්‍යතා සඳහා වගා කරන මෙම ශාකයේ හටගන්නා ඵලය තුළ එඬරු ඇටවලට සමාන හැඩයක් ඇති බීජ 3ක් පවතී. ජයපාල යනු ආයුර්වේදයේ "උපවිෂ" (අර්ධ විෂ සහිත) ශාකයක් ලෙස වර්ග කර ඇති අතිශය භයානක ශාකයකි. මෙහි ඇටවලින් ලබාගන්නා තෙල් (Croton oil) අමුවෙන් භාවිත කළහොත් සම පිළිස්සී යන තරම් සැර, මාරාන්තික විෂකින් යුක්තය. එසේ වුවද, ආයුර්වේදයේ සඳහන් විශේෂිත "ශෝධන" (පිරිසිදු කිරීමේ) ක්‍රියාවලියකට ලක් කිරීමෙන් පසු, මෙය නිශ්චිත රෝග සඳහා ජීවිතය ගලවා දෙන ප්‍රබල ඖෂධයක් බවට පත් වේ.

ප්‍රධාන ඖෂධීය ප්‍රයෝජන (ශෝධනයෙන් පසු පමණි)

1. තදබල මලබද්ධය සුව කිරීම

වෙනත් කිසිදු විරේක ඖෂධයකින් සුව කළ නොහැකි අතිශය තදබල මලබද්ධයේදී (Constipation), රෝගියාගේ බඩවැල් සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කිරීම සඳහා පිරිසිදු කරන ලද ජයපාල අතිශය කුඩා මාත්‍රාවකින් ලබා දේ. මින් ක්ෂණිකව සහ ප්‍රබල ලෙස මළපහ පිටවීම උත්තේජනය කරයි.

2. උදරයේ ජලය පිරීම (ජලෝදරය / Ascites)

අක්මා රෝග වැනි තත්ත්වයන් නිසා උදරයේ විශාල ලෙස ජලය එකතු වන "ජලෝදරය" නම් රෝගයේදී, සිරුරේ ඇති අමතර ජලය බඩවැල් හරහා වේගයෙන් බැහැර කිරීම සඳහා ජයපාල භාවිත කෙරේ.

3. පණු රෝග සඳහා

ශෝධනය කරන ලද ජයපාල වල ඇති සැර ගුණය බඩවැල් වල සිටින මුරණ්ඩු පරපෝෂිත පණුවන් විනාශ කර, ප්‍රබල විරේකයක් මගින් ඔවුන්ව සිරුරෙන් බැහැර කිරීමට උපකාරී වේ.

4. හිසකෙස් වර්ධනයට (බාහිර ආලේපයක් ලෙස)

තැනින් තැන හිසකෙස් ගැලවී යන රෝගයේදී (Alopecia), ඉතා කුඩා ජයපාල තෙල් ප්‍රමාණයක් වෙනත් තෙල් සමග මිශ්‍ර කර හිස් කබලේ ආලේප කිරීම ආයුර්වේදයේ සිදු කෙරේ. ඉන් හිස් කබල උත්තේජනය වී රුධිර ගමනාගමනය වැඩි වී නව කෙස් වර්ධනය වේ. (මෙය කිසිවිටෙකත් නිවසේදී නොකළ යුතුය).

ආයුර්වේද ශෝධන ක්‍රියාවලිය (පිරිසිදු කිරීම)

අමු ජයපාල ඇට මාරාන්තිකයි. එබැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් ජයපාල භාවිතයට පෙර එහි පිටපොත්ත සහ ඇතුළත ඇති විෂ සහිත කුඩා අංකුරය (දළුව) ප්‍රවේශමෙන් ඉවත් කරයි. ඉන්පසු ඉතිරි වන මදය රෙදි කඩක ගැටගසා, එළකිරි භාජනයක ගිල්වා පැය ගණනාවක් තම්බා ගනී (දෝලා යන්ත්‍ර ක්‍රමය). මෙම ක්‍රියාවලිය මගින් එහි ඇති මාරාන්තික විෂ ගුණය උරාගන්නා අතර, එය ඖෂධයක් ලෙස භාවිතයට සුදුසු තත්ත්වයට පත් වේ.

ආරක්ෂාව සහ දැඩි පූර්වාරක්ෂාවන්

අවවාදයයි - මාරාන්තික විෂ සහිතයි: ජයපාල යනු අතිශය භයානක ශාකයකි. පිරිසිදු නොකළ අමු ජයපාල ඇටයකින් භාගයක් ආහාරයට ගැනීමෙන් වුවද දැඩි උදරයේ වේදනාවක්, ලේ සහිත පාචනය, වමනය සහ මරණය පවා සිදුවිය හැක. මෙහි තෙල් සමේ ගෑවුණු විට සම දැවී ගොස් දියපට්ටා ඇති වේ.

කිසිදු හේතුවක් නිසාවත් ජයපාල නිවසේදී අත් බෙහෙතක් ලෙස භාවිත නොකළ යුතුය. මෙය ලබා දිය යුත්තේ සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකු විසින් පමණක් වන අතර, එහිදීද ගිතෙල් හෝ කිරි වැනි සිසිල් ද්‍රව්‍යයක් සමග අතිශය කුඩා මාත්‍රාවකින් ලබා දේ. ගර්භණී මව්වරුන්ට, කුඩා දරුවන්ට සහ දුර්වල රෝගීන්ට මෙය කිසිවිටෙකත් ලබා නොදේ.

විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍ර

1. Glazier, P. T., & Downey, M. A. (2001). 'Croton tiglium L.: A review of its traditional uses, phytochemistry and pharmacology'. Journal of Ethnopharmacology, 76(2), 195-200.
2. Tsai, J. C. et al. (2004). 'The biological properties of croton oil'. Journal of Toxicology, 42(5), 589-598.
3. Ayurveda Pharmacopoeia of India. 'Guidelines on Shodhana (Purification) of Upavisha (Croton tiglium)'.
වෛද්‍ය වගකීම් ප්‍රතික්ෂේපය මෙම පිටුවේ ඇති තොරතුරු අධ්‍යාපනික අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර වෘත්තීය වෛද්‍ය උපදෙස්, රෝග විනිශ්චය හෝ ප්‍රතිකාර සඳහා ආදේශකයක් නොවේ. විශේෂයෙන්ම ඔබ ගැබිනි, කිරි දෙන, ඖෂධ ලබා ගන්නා හෝ රෝගී තත්ත්වයක් ඇති අයෙකු නම්, ඕනෑම අත් බෙහෙතක් භාවිතා කිරීමට පෙර සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු හෝ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගන්න. සම්පූර්ණ වගකීම් ප්‍රතික්ෂේපය කියවන්න
Nishnath Thaweesha

Edited by Nishnath Thaweesha

I am deeply connected to nature, animals, and wildlife. Exploring the healing power of the natural world and traditional herbal wisdom is my lifelong passion. As a Human-in-the-Loop (HITL) Editor, I rigorously fact-check, curate, and verify all botanical content against scientific journals to ensure the highest standards of accuracy and trust.


අදහස් (0)

අදහසක් එක් කරන්න