වතුසුද්ද: ඇසේ රෝග සහ තුවාල සුව කරන අලංකාර පුෂ්පය

උද්භිද විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම

වතුසුද්ද (Tabernaemontana divaricata) නොහොත් ඉංග්‍රීසියෙන් Crape Jasmine යනු Apocynaceae කුලයට අයත් සදාහරිත පඳුරු ශාකයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගෙවත්තකම පාහේ දකින්නට ලැබෙන මෙම ශාකය, එහි ඇති දිලිසෙන කොළ පැහැති පත්‍ර සහ වසර පුරා පිපෙන සුදුමැලි, සුගන්ධවත් මල් නිසා අලංකාර වගාවක් ලෙස බෙහෙවින් ජනප්‍රියය. නමුත් බොහෝ දෙනා නොදන්නා කරුණ නම්, අලංකාරය පමණක් නොව, මෙය දේශීය වෙදකමේදී ඇසේ රෝග, දත් කැක්කුම් සහ සමේ රෝග සුව කිරීම සඳහා යොදාගන්නා අගනා ඖෂධයක් බවයි. මෙහි මල්, කොළ, මුල් සහ කඳ කැපූ විට වෑස්සෙන සුදු පැහැති කිරි ඖෂධ සඳහා යොදා ගැනේ.

ප්‍රධාන ඖෂධීය ප්‍රයෝජන

1. ඇසේ රෝග සහ ඇස් රතුවීම සුව කිරීම

වතුසුද්ද වල වඩාත්ම ප්‍රකට ඖෂධීය භාවිතය වන්නේ අක්ෂි රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමයි. ඇස් රතුවීම (Conjunctivitis / Pink eye), ඇසේ දැවිල්ල සහ පෙනීම පැහැදිලි කිරීම සඳහා වතුසුද්ද මල් සහ කිරි විශේෂිත ක්‍රමවලට සකසා ඇසට දමනු ලැබේ. (විශේෂ අවවාදයයි: ඇස යනු සංවේදී ඉන්ද්‍රියයක් බැවින්, සාමාන්‍ය පුද්ගලයන් නිවසේදී කිසිවිටෙකත් මෙම කිරි හෝ මල් යුෂ ඇසට දැමීමෙන් දැඩි සේ වැළකිය යුතුය. මෙය කළ යුත්තේ පාරම්පරික අක්ෂි වෛද්‍යවරයෙකු පමණි).

2. තදබල දත් කැක්කුමට ක්ෂණික සහනය

වතුසුද්ද කිරි වල ස්වභාවික නිර්වින්දක (හිරි වට්ටන) සහ වේදනා නාශක ගුණයක් ඇත. දතක් දිරායාම නිසා ඇතිවන දැඩි වේදනාවේදී, වතුසුද්ද කඳකින් ලබාගන්නා කිරි බිංදුවක් දත් කුහරයට දැමීමෙන් හෝ මුල් කැබැල්ලක් හැපීමෙන් දත් කැක්කුම ක්ෂණිකව සමනය වේ.

3. තුවාල සහ පැසවන ගෙඩි සුව කිරීම

මෙම ශාකයේ කිරි යනු ප්‍රබල විෂබීජ නාශකයකි. සුළු කැපුම් තුවාල සහ සීරීම් මත කිරි ආලේප කිරීමෙන් ආසාදන වළක්වා ගත හැක. එමෙන්ම පැසවන ගෙඩි (Boils) සහ කුරුලෑ මත වතුසුද්ද කොළ අඹරා බැඳීමෙන් එහි ඇති සැරවා පහසුවෙන් පිටතට ඇද තුවාලය සුවපත් කරයි.

4. සන්ධි ඉදිමුම් සහ වේදනා අඩු කිරීම

වතුසුද්ද කොළවල ප්‍රදාහ නාශක ගුණය අඩංගු වේ. උළුක්කුවීම් සහ සන්ධි වේදනා ඇතිවිට, කොළවල තෙල් ආලේප කර, ගින්නෙන් මඳක් රත් කර වේදනාව ඇති ස්ථානයේ බැඳීමෙන් ඉදිමුම සහ කැක්කුම අඩුවේ.

භාවිතා කරන ආකාරය

• දත් කැක්කුමට: අලුත් වතුසුද්ද අත්තක් කඩා, ඉන් එන කිරි බිංදුවක් පුළුන් කැබැල්ලක ආධාරයෙන් දිරාගිය දත් කුහරය තුළට ප්‍රවේශමෙන් දමන්න.
• ගෙඩි සහ කුරුලෑ සඳහා: වතුසුද්ද කොළ කිහිපයක් ගෙන හොඳින් අඹරා පල්පයක් සේ සකසා ගෙඩිය මත ආලේප කරන්න.
• සන්ධි වේදනාවට: කොළ මඳක් රත් කර වේදනාව ඇති ස්ථානය වටා තබා රෙදිකඩකින් ගැටගසන්න.

ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාවන්

වතුසුද්ද යනු විෂ සහිත ඇල්කලොයිඩ අඩංගු ශාක කුලයකට අයත් ශාකයකි. එබැවින් වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව කිසිවිටෙකත් මෙය අභ්‍යන්තර ඖෂධයක් ලෙස (බීමට) නොගත යුතුය. සමහර සංවේදී සමක් ඇති අයට මෙහි කිරි ගෑවීමෙන් අසාත්මිකතා (Allergies) ඇතිවිය හැක. නැවතත් අවධාරණය කළ යුතු වැදගත්ම කරුණ නම්, වෛද්‍ය උපදෙසකින් තොරව වතුසුද්ද කිරි හෝ යුෂ ඇසට දැමීමෙන් ඇසේ සුදට (Cornea) හානි වී අන්ධභාවය පවා ඇතිවිය හැකි බවයි.