මී ගස: සොබාදහමේ පොහොර සහ සමේ රෝග සුවකරන දිව ඔසුව

මී ගස (Madhuca longifolia) යනු වසර දහස් ගණනක් පුරා ශ්‍රී ලාංකීය කෘෂිකර්මාන්තයට මෙන්ම දේශීය වෙදකමට ඉමහත් සේවයක් කළ පූජනීය වෘක්ෂයකි. නවීන රසායනික පොහොර සහ තෙල් වර්ග පැමිණීමට පෙර, ශ්‍රී ලාංකීය ගොවියාගේ සහ වෙදදුරාගේ ප්‍රධානතම සම්පත වූයේ "මී තෙල්" සහ "මී මුරු" ය.

ඖෂධීය ගුණ

• සමේ රෝග: මී ඇට වලින් සිඳගන්නා "මී තෙල්" සමේ රෝග සඳහා ඇති ප්‍රබලතම ඖෂධයකි. දද, කුෂ්ඨ, හොරි සහ සුව නොවන සමේ ආසාදන සඳහා මෙය බාහිරව ආලේප කරයි.
• කැඩුම් බිඳුම් වෙදකම සහ වාත රෝග: අස්ථි බිඳීම්, උළුක්කු වීම් සහ ආතරයිටිස් (Arthritis) රෝගීන්ගේ හන්දිපත් රුදාවට සහ ඉදිමුමට, මී තෙල් ගා සම්බාහනය කිරීමෙන් අස්ථි ඉක්මනින් සවි වී වේදනාව පහව යයි.
• උණ සහ ශ්වසන රෝග: මී ගසේ පොතු තම්බා බීමෙන් කල්ගත වූ උණ, බ්‍රොන්කයිටිස් (Bronchitis) සහ සෙම්ගෙඩි සුවපත් වේ.
• ස්වභාවික පොහොර (මී මුරු): මී ඇට වලින් තෙල් හිඳගත් පසු ඉතිරි වන රොඩු "මී මුරු" ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ලොව ඇති හොඳම ස්වභාවික පොහොරක් මෙන්ම කෘමිනාශකයක් වන අතර, එමගින් වගා කරන ආහාර සම්පූර්ණයෙන්ම වස විස වලින් තොර නිරෝගී ආහාර වේ.

පාරම්පරික අත්බෙහෙත්

• වේදනා නාශක සම්බාහනය: මදක් රත් කළ මී තෙල්, වේදනා දෙන හන්දි වල සහ පපුවේ සෙම ඇති විට පපුව සහ පිට ප්‍රදේශයේ ආලේප කර පිරිමැදීමෙන් ඉදිමුම සහ වේදනාව වහාම අඩුවේ.
• සෙම්ගෙඩි වලට කෂාය: මී පොතු තම්බා සාදාගන්නා කහට යුෂයෙන් කට සේදීමෙන් (Gargle) සෙම්ගෙඩි සහ උගුරේ අමාරු ඉක්මනින් සුව වේ.
• පහන් දැල්වීම: අතීතයේ පන්සල් වල පහන් දැල්වීම සඳහා මී තෙල් භාවිතා කළ අතර, එම තෙල් දැවෙන සුවඳ ආඝ්‍රාණය වීමෙන් වාතය පිරිසිදු වී මදුරුවන් පලවා හරින බව විශ්වාස කෙරේ.

සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු

වර්තමානයේ මී තෙල් ප්‍රධාන වශයෙන් බාහිර ආලේපනයක් ලෙස භාවිතා කරයි. මෙහි ඇති ඝන ස්වභාවය සහ ප්‍රබල රසායනික සංයෝග නිසා, වෛද්‍ය උපදෙස් වලින් තොරව අධික ලෙස පානය කිරීමෙන් උදරයේ අපහසුතා සහ ඔක්කාරය ඇතිවිය හැක. එසේම අමු මී ඇට වල විෂ සහිත සැපොනින් (Saponins) අඩංගු වේ.