ඵල සහ බීජ

දොඹ: සමේ රෝග සහ තුවාල සුව කරන ඖෂධීය වෘක්ෂය

(Calophyllum inophyllum) අවසන් වරට යාවත්කාලීන කළේ: Jun 27, 2026
දොඹ: සමේ රෝග සහ තුවාල සුව කරන ඖෂධීය වෘක්ෂය
Image Credit: Dinesh Valke from Thane, India, CC BY-SA 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0>, via Wikimedia Commons

උද්භිද විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික පසුබිම

දොඹ (Calophyllum inophyllum) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශවල සහ ගංගා ඉවුරු ආශ්‍රිතව සරුවට වැඩෙන විශාල, සදාහරිත වෘක්ෂයකි. මෙහි ඝනකම්, දිලිසෙන පත්‍ර සහ සුවඳවත් සුදු පැහැති මල් දක්නට ලැබේ. දොඹ ගෙඩිය තුළ ඇති විශාල මදය අව්වේ වේලීමෙන් පසු, එයින් තද කොළ පැහැති, උකු "දොඹ තෙල්" (Tamanu Oil) ලබාගනී. දේශීය වෙදකමේදී සහ ආයුර්වේදයේදී දොඹ තෙල් යනු සමේ රෝග සුව කිරීමට, පැරණි තුවාල සුව කිරීමට සහ වාත රෝග නිසා ඇතිවන වේදනාවන් නැසීමට භාවිතා කරන අතිශය ප්‍රබල බාහිර ආලේපනයකි.

ප්‍රධාන ඖෂධීය ප්‍රයෝජන

1. තුවාල සුව කිරීම සහ නව පටක වර්ධනය

දොඹ තෙල් වලට සමේ නව සෛල වර්ධනය කිරීමේ පුදුමාකාර හැකියාවක් ඇත. කැපුම් තුවාල, පිළිස්සුම්, දියවැඩියා රෝගීන්ගේ සුව නොවන තුවාල ආදිය ඉතා ඉක්මනින් සුවපත් කිරීමට මෙය සමත් වේ. සමේ ස්ථර තුනටම කිඳා බැස ප්‍රතිකාර කළ හැකි දුර්ලභ තෙල් වර්ගයක් ලෙස දොඹ තෙල් සැලකේ.

2. දද, කුෂ්ඨ සහ සමේ රෝග සඳහා

මෙහි ඇති ප්‍රබල ප්‍රතිබැක්ටීරියා සහ ප්‍රදාහ නාශක ගුණය (calophyllolide නම් සංයෝගය නිසා) හේතුවෙන් දද, කුෂ්ඨ, සෝරියාසිස් (Psoriasis) සහ තදබල කුරුලෑ සඳහා දොඹ තෙල් කදිම ඖෂධයකි. මෙය ආලේප කිරීමෙන් සමේ කැසීම, රතුවීම සහ පොතු ගැලවී යාම නතර වේ.

3. කැළැල් සහ ස්ට්‍රෙච් මාර්ක් (Stretch Marks) මැකීම

සමේ කොලජන් නිෂ්පාදනය උත්තේජනය කරන බැවින්, පැරණි තුවාල කැළැල්, කුරුලෑ කැළැල් සහ ගර්භණී සමයෙන් පසු උදරයේ ඇතිවන කැළැල් (Stretch marks) මැකී යාම සඳහා දොඹ තෙල් ආලේප කිරීම පැරණි රහසකි.

4. ආතරයිටිස් සහ සන්ධි වේදනා සමනය කිරීම

සමේ රෝග වලට අමතරව දොඹ තෙල් යනු ප්‍රබල වේදනා නාශකයකි. වාත රෝග (ආතරයිටිස්), සයිටිකා (Sciatica) සහ මාංශ පේශී පෙරළීම නිසා ඇතිවන දැඩි වේදනාවන් සඳහා දොඹ තෙල් ගල්වා සම්බාහනය කිරීමෙන් විශාල සහනයක් ලැබේ.

භාවිතා කරන ආකාරය

  • තුවාල සහ කැළැල් සඳහා: පිරිසිදු කරගත් තුවාලය හෝ කැළැල මත පිරිසිදු දොඹ තෙල් බිංදු කිහිපයක් දමා හොඳින් ආලේප කරන්න. දිනකට දෙවරක් ආලේප කිරීමෙන් ඉක්මන් ප්‍රතිඵල ලැබේ.
  • සන්ධි වේදනාවට: දොඹ තෙල් මඳක් රත් කර වේදනාව ඇති සන්ධි මත ගල්වා හොඳින් සම්බාහනය කර එක රැයක් තිබෙන්නට හරින්න.
  • ගෙඩි සහ කුරුලෑ සඳහා: දොඹ ඇටයක් ගල් තලාවක උරච්චි කර ලබාගන්නා පල්පය ගෙඩි මත ආලේප කිරීමෙන් ඒවා ඉක්මනින් පැසවා සුවපත් වේ.

ආරක්ෂාව සහ පූර්වාරක්ෂාවන්

දොඹ තෙල් බාහිර ආලේපය සඳහා පමණක් භාවිත කළ යුතු අතර, කිසිවිටෙකත් පානය නොකළ යුතුය. එය අභ්‍යන්තරයට විෂ සහිත විය හැක. සමට ඉතා හිතකර වුවද, ඇට වර්ග (Nuts) සඳහා දැඩි අසාත්මිකතා (Allergies) ඇති අය මෙය භාවිත කිරීමට පෙර කුඩා සමේ කොටසක ආලේප කර පරීක්ෂා කර බැලීම සුදුසුය. පිරිසිදු තෙල් ඇස්වල ගැටීමෙන් වළකින්න.

විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍ර

1. Dweck, A. C., & Meadows, T. (2002). 'Tamanu (Calophyllum inophyllum) - the African, Asian, Polynesian and Pacific Panacea'. International Journal of Cosmetic Science, 24(6), 341-348.
2. Léguillier, T. et al. (2015). 'The Wound Healing and Antibacterial Activity of Five Ethnomedical Calophyllum inophyllum Oils'. PLoS One, 10(9).
3. Gausiaux, C. et al. (2015). 'Tamanu oil and skin active properties: from traditional to modern cosmetic uses'. OCL, 22(5), D504.
Nishnath Thaweesha

Written by Nishnath Thaweesha

I am deeply connected to nature, animals, and wildlife. Exploring the healing power of the natural world and traditional herbal wisdom is my lifelong passion.


අදහස් (0)

අදහසක් එක් කරන්න